AQSh prezidenti Donald Trump tomonidan yanvar oyida G‘azo sektorini boshqarish va qayta qurish uchun tashkil etilgan "Tinchlik kengashi" jiddiy moliyaviy inqirozga duch keldi. Ushbu tashkilotning 70 milliard dollarlik ulkan qayta qurish rejasi barbod bo‘lish xavfi ostida qolmoqda.
Reuters agentligi xabariga ko‘ra, AQSh boshchiligidagi kengash yaqinda o‘zining moliyaviy majburiyatlari va haqiqiy to‘lovlar o‘rtasidagi jiddiy farqni ma’lum qilib, shoshilinch likvidlik inqirozi haqida ogohlantirgan.
Falastinliklarga xalqaro yordamni kuzatuvchi ekspertlarning ta’kidlashicha, mablag‘ yetishmasligi kutilmagan hodisa emas. Ularning fikricha, arab va yevropa donorlarining ikkilanishi kengashning munozarali tuzilishi, Falastin davlati uchun siyosiy istiqbolning yo‘qligi va Isroilning harbiy kengayishi bilan bog‘liq.
Falastinliklarga xalqaro yordam bo‘yicha ekspert Moath al-Amoudi Al Jazeera’ga bergan intervyusida: "Va’da qilingan 17 milliard dollardan yer yuzasiga yetib kelgan haqiqiy likvidlik nolga teng. Donorlar hech qanday siyosiy tasavvurga ega bo‘lmagan va G‘azoga faqat AQSh xavfsizlik protektorati sifatida qaraydigan kengash bilan hamkorlik qilishdan qo‘rqishadi", dedi.
Kengashning moliyaviy inqirozi uning qat’iy siyosiy va xavfsizlik shartlari bilan chambarchas bog‘liq. AQShning uch bosqichli rejasi qayta qurish mablag‘lari va chegaralarni ochish uchun Hamas va barcha ittifoqchi falastin guruhlarini to‘liq qurolsizlantirishni talab qiladi. Shu bilan birga, Isroil oktyabr oyidagi "sulh" shartlarini buzishda davom etmoqda.
Ekspertlar gumanitar yordamni harbiy qurolsizlantirish bilan bog‘lash va mustaqil Falastin davlati taklif qilmaslik yordamni qurolga aylantirishini ta’kidlamoqda. Al-Amoudi: "Agar AQSh adolatli vositachi bo‘lsa, qurolsizlanish evaziga Falastin davlatini taklif qilgan bo‘lardi. Ammo faqat qurol topshirish evaziga favqulodda yordam taklif qilish muzokara emas, bu kuch bilan bo‘ysundirishdir", dedi.
Vaziyatni yanada murakkablashtiradigan jihat shundaki, “sulh”ga qaramay, Isroil kuchlari har kuni buzilishlarni davom ettirmoqda. Mahalliy tibbiy manbalarga ko‘ra, “tinchlik” kuchga kirganidan beri 828 falastinlik o‘ldirilgan. Al Jazeera sun’iy yo‘ldosh tahlili shuni ko‘rsatdiki, Isroil muntazam ravishda Sariq chiziqni o‘zgartirib, G‘azoning 59 foizini nazorat qilmoqda.
Source: www.aljazeera.com