Las Vegas shahri sportchilarga ochiqchasiga doping ishlatishga ruxsat beruvchi birinchi "Enhanced Games" musobaqasiga mezbonlik qilmoqda. Tadbirni avstraliyalik tadbirkor Aron D'Souza asos solgan bo‘lib, u an'anaviy antidoping qoidalaridan voz kechgan.
Musobaqada ishtirok etish uchun moddalar AQSh oziq-ovqat va farmatsevtika idorasi (FDA) tomonidan tasdiqlangan bo‘lishi va tibbiy nazorat ostida qo‘llanilishi kerak. Biroq, aks holda sportchilarga hech qanday cheklov yo‘q.
Buyuk Britaniyadagi Salford universiteti bioetikasi Endi Miahning ta'kidlashicha, sportda kuchaytirish g'oyasi yangi emas. Qadimgi Olimpiya o‘yinlarida sportchilar tana haroratini boshqarish uchun zaytun moyidan foydalanganlar.
Mayo klinikasi fiziologi Maykl Joynerning aytishicha, zamonaviy kuchaytirish strategiyalari uch asosiy toifaga bo‘linadi: steroidlar, qon dopingi/EPO va amfetaminlar. Ushbu moddalarning samaradorligi isbotlangan, ammo peptidlar kabi boshqa moddalar haqida kam ma'lumot mavjud.
NYU Grossman tibbiyot maktabi tibbiy etika bo‘limi rahbari Artur Kaplanning so‘zlariga ko‘ra, ko‘plab moddalar uzoq vaqtdan beri qo‘llanilmoqda: steroidlar, o‘sish gormonlari, Ritalin kabi diqqatni jamlashga yordam beruvchi dorilar va og‘riq qoldiruvchi vositalar.
Ushbu dorilar jiddiy xavf tug‘diradi. O‘sish gormonlari saraton xavfini oshirishi mumkin, anabolik steroidlar esa yurak-qon tomir muammolariga olib keladi. Ikkinchi darajali xavflar orasida mushaklarning haddan tashqari o‘sishi tufayli tendon va bo‘g‘imlarning zaiflashishi, hatto falajga olib keladigan jarohatlar bor.
Kaplanning ta'kidlashicha, "Enhanced Games" xavfsizlikni orqa o‘ringa qo‘ygan. Tadbir tashkilotchilari va ularning homiylari (texnologiya milliarderi Piter Til va Donald Tramp Jr.) gladiator janglarini eslatuvchi shou ko‘rinishini xohlaydi.
Miahning fikricha, sportchilar ko‘pincha moliyaviy qiyinchiliklar yoki an'anaviy sportda muvaffaqiyatsizlik tufayli ushbu musobaqada qatnashishga majbur bo‘lmoqda. Kelajakda gen muhandisligi kabi usullar inson biologiyasini tubdan o‘zgartirishi mumkin, ammo bu etik jihatdan munozarali.
Source: www.dw.com