Yaman urushi 2014 yil sentyabrida boshlanganidan beri mamlakatda 4,8 million ichki ko‘chirilganlar (IDP) qochoqlikda yashamoqda. Dastlabki yillarda lagerlarda oziq-ovqat va boshpana nisbatan yetarli bo‘lgan bo‘lsa, 12 yillik mojaro va barqarorlikning yo‘qolishi vaziyatni keskin yomonlashtirdi.
Yaman rialining qulashi va inflyatsiya spirali 2022 yildan beri eng og‘ir oziq-ovqat inqirozini keltirib chiqardi. Aholining yarmidan ko‘pi o‘ta oziq-ovqat taqchilligini boshdan kechirmoqda. Sharqiy Hadramavt vodiysidagi Seyun shahridagi Maryamah lageri bunga yaqqol misoldir.
51 yoshli Ali Sag‘ir Sharim ikki yil avval Hodeydadan 1000 km yo‘l bosib Maryamahga kelgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, ilgari bu yerda gumanitar yordam bo‘lgan, ammo u kelganidan beri hech narsa olmagan. Sharim, xotini va uch farzandi bilan derazasiz, yog‘och va brezentdan qurilgan kichik boshpanada yashaydi.
“Agar ish topsam va pul ishlasak, ovqatlanamiz. Topmasak, och uxlaymiz”, deydi Sharim. “Bolalarimga ovqat, xotinimga dori bera olmayman – hech kim yordam bermadi.” Lager aholisi turli viloyatlardan kelgan bo‘lib, sharoit kundan-kunga yomonlashayotganini aytadi.
Dekabr oyida hukumat armiyasi va Janubiy o‘tish kengashi (STC) bo‘lginchilari o‘rtasidagi to‘qnashuvlar vaziyatni yanada og‘irlashtirdi. Yozda harorat 40 darajaga yetadi, elektr ta’minotidagi uzilishlar tufayli chodirlar “pechkadek” qizib ketadi.
Sharimning xotini kasal bo‘lib, shifoxonaga borish va dori sotib olish uchun mablag‘ topish qiyin. Boshqa oilalar bolalarini maktabdan olib ketishga, ovqatni qisqartirishga majbur bo‘lmoqda. “Oila bilan kuniga uch mahal ovqatlanganimni eslolmayman”, deydi Sharim.
80 yoshli Muhammad Muhammad Yahyo Hajja viloyatidan olti yil oldin Seyunga kelgan. Elektr uzilishlari tufayli chodir “do‘zaxga” aylanadi, yomg‘irda esa cho‘kadi. U daraxtlarni kesib, sotib, pomidor va yogurt sotib oladi.
BMT ma’lumotlariga ko‘ra, urush 377 ming bevosita va bilvosita o‘limga sabab bo‘lgan. Hadramavtda 10 mingdan ortiq uy xo‘jaligi qochoqlarda, shundan 4823 tasi Seyunda joylashgan. Rasmiylar vaziyatni “juda ayanchli” deb baholamoqda.
Mahalliy aholi ham qiyin ahvolda. Nafaqadagi o‘qituvchi Xolid Hasanning pensiyasi inflyatsiya tufayli 370 dollardan 85 dollarga tushgan. U tuk-tuk taksida ertadan kechgacha ishlaydi, ammo oilasini boqishga yetmaydi. “Biz ham kambag‘almiz”, deydi u.
Source: www.aljazeera.com