Keniyada minglab odamlar payshanba kuni Gen Z norozilik harakatining ikki yilligini nishonlash va 120 dan ortiq halok bo‘lganlarni xotirlash uchun namoyishlarga tayyorlanmoqda. Dastlab 2024-yilda soliq qonuni tufayli boshlangan noroziliklar yosh keniyaliklarni birlashtirgan edi.

Namoyishchilar prezident William Rutoni iste’foga chiqarishni maqsad qilgan bo‘lsa-da, bunga erisha olmadi, ammo hukumat soliq qonunini qaytarib olishga majbur bo‘ldi. Biroq, ekspertlarning fikricha, iqtisodiy tengsizlik kabi asosiy muammolar hal etilmagan.

O‘tgan yili birinchi yillikni nishonlash chog‘ida hukumat kuchlari namoyishlarni bostirib, 60 dan ortiq odamni o‘ldirgan edi. Bu yil ham Ruto hukumati namoyishlardan ogohlantirib, politsiyani kuchaytirishni buyurgan.

Gen Z noroziliklari 2024-yilda 2,7 milliard dollar soliq yig‘ishni maqsad qilgan moliyaviy qonun loyihasiga qarshi boshlandi. Eng yuqori nuqtada namoyishchilar parlamentga bostirib kirib, uni qisman yoqib yubordi. Ruto bosimga berilib, qonunni qayta ko‘rib chiqish uchun qaytardi.

2025-yilda namoyishlar qaytadan avj oldi, bloger Albert Ojwang politsiya hibsxonasida vafot etganidan keyin g‘azab yanada kuchaydi. Huquq himoyachilari va ommaviy axborot vositalariga ko‘ra, bostirishlar natijasida 60 dan ortiq kishi halok bo‘lib, 500 dan ortig‘i yaralangan.

Ruto hukumati 2026-yilgi yangi Moliyaviy qonunni joriy qildi va uni iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantiruvchi deb atadi. Prezident namoyishlarga qarshi chiqib, “mulkni yo‘q qilish yoki tartibsizlikka yo‘l qo‘yilmaydi” dedi. Muxolifat yetakchisi James Orengo esa odamlarni xotirlash tadbirlarida qatnashishga chaqirdi.

Ruto 2017-2025 yillardagi noroziliklar qurbonlariga 15 million dollar tovon to‘lashni e’lon qildi, ammo uzr so‘ramadi. Qurbonlarning oilalari bu tovonni “yer yong‘oq” deb atab, adolat talab qilmoqda. 2024-2025 yillardagi o‘lim holatlari bo‘yicha faqat uchta ish sudga yetkazilgan va hech bir politsiyachi ayblanmagan.

Source: www.aljazeera.com