Janubiy Afrika Respublikasida 30 iyun kuni rejalashtirilgan migrantlarga qarshi namoyishlar arafasida keskinlik kuchaymoqda. Hukumat zo‘ravonlikka yo‘l qo‘ymaslik haqida ogohlantirib, politsiya kuchlarini safarbar qilgan.

Prezident Kiril Ramafoza keskin bayonot bilan chiqib: “Hech kimga, yurish yoki boshqa yo‘l bilan, mamlakatni beqarorlashtirishga urinishga yo‘l qo‘ymaymiz”, dedi. Namoyishlar “March and March” va boshqa guruhlar tomonidan chaqirilgan bo‘lib, ular hujjatsiz migrantlarni mamlakatni tark etishga chaqirmoqda.

Politsiya vaziri Firoz Kachaliya tinch namoyishlar konstitutsiya bilan himoyalanganini, ammo noqonuniy harakatlarga qarshi kuch ishlatilishini ta’kidladi. U jinoyatchilik, qo‘rqitish, zo‘ravonlik va mulkni buzishga yo‘l qo‘yilmasligini aytdi. Kachaliya, shuningdek, hukumat keskinlik va ksenofobik ritorikaga kech munosabat bildirganini tan oldi.

So‘nggi haftalarda xorijliklarga qarshi hujumlar ko‘paygan. O‘ng qanot populistik ritorika bilan bog‘liq guruhlar mahallalarga reyd uyushtirib, migrantlarning bizneslarini talon-taroj qilmoqda. Nigeriya, Gana va Malavi kabi davlatlar o‘z fuqarolarini evakuatsiya qilishga majbur bo‘lgan.

Tahlilchilarga ko‘ra, tartibsizliklarning asosiy sababi chuqur tizimli muammolardir. Siyosiy sharhlovchi Tessa Dooms hukumat uzoq vaqt davomida ishsizlik, davlat xizmatlari va qashshoqlik kabi muammolarni hal qilishni kechiktirganini ta’kidlaydi. “Hukumat bu muammolarni e’tiborsiz qoldiradi, korrupsiyaga toqat qiladi va vaziyat eng yuqori nuqtaga yetgandagina reaksiya bildiradi”, dedi u.

Doomsning fikricha, hukumat “March and March” va “Operation Dudula” kabi harakatlarning turli ijtimoiy guruhlarni birlashtirish qobiliyatini yetarlicha baholamagan. “Ular muammoni noto‘g‘ri tahlil qilmoqda. Migratsiya odamlar uchun boshqa ko‘plab inqirozlarga yechim sifatida taklif qilinmoqda”, dedi u.

Hukumat tartibsizliklarni oldini olish uchun politsiya va xususiy xavfsizlik kompaniyalarini jalb qilmoqda. Bu choralarning narxi 600 million rand (€32 million) ga yetishi kutilmoqda. Biroq, tahlilchilar bu choralarning samaradorligiga shubha bilan qaraydi.

Rosa Lyuksemburg fondidan Fredson Gileng politsiyaga ishonch pastligini ta’kidlaydi: “Janubiy Afrika politsiyasi hali ham hujum qurbonlari tomonidan ksenofobik institut sifatida ko‘riladi”. U, shuningdek, immigratsiya tizimidagi korrupsiya va samarasizlik keskinlikni kuchaytirayotganini aytadi.

Tahlilchilar ksenofobiyaga qarshi kurashish uchun uning ildiz sabablarini hal qilish zarurligini ta’kidlaydi. Yoshlar ishsizligi 2026 yil boshida 61% ga yetgan, umumiy ishsizlik esa 32,7% ni tashkil qilgan. Dooms yechim sifatida mahalliy hamjamiyat bilan muloqotni taklif qiladi.

Source: www.dw.com