Amerika Qo'shma Shtatlari Prezidenti Donald Tramp Hormuz bo'g'ozida kemalar va yuklarga yetkazilgan zararni qoplash uchun Eronning muzlatilgan aktivlaridan foydalanishga va'da berdi. Bu qaror Tehron tomonidan qattiq qoralandi.
Iyul oyi boshidan beri Eron va AQSh o'rtasidagi ziddiyat keskinlashdi. Tomonlar bir-biriga hujumlar uyushtirmoqda, Tehron esa mintaqadagi Amerika harbiy bazalarini nishonga olmoqda.
Vashington payshanba kuni kechqurun Eronga qarshi 13-ketma-ket tungi zarbalarni yakunladi. Tramp mamlakatga "ulkan hujum" uyushtirishni ko'rib chiqayotganini aytdi.
Tramp o'zining Truth Social platformasida zarar "AQSh ixtiyoridagi va nazoratidagi Eron pullari" hisobidan qoplanishini yozdi. "Bu zararlar juda katta bo'lishi mumkin, ammo baribir bu adolatli va to'g'ri ish", dedi u.
Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Aroqchi Trampning so'zlarini qoralab, boshqa davlat aktivlarini musodara qilish "xavfli pretsedent" ekanini ta'kidladi. "Hukumatlar musodarani normallashtirgandan so'ng, hech kimning aktivlari xavfsiz emas", dedi u.
Eronning muzlatilgan aktivlari masalasi ikki tomon o'rtasida iyun oyida imzolangan o'zaro anglashuv memorandumi (MoU) doirasida muhokama qilingan edi. Biroq kelishuv endi barbod bo'lgan.
AQSH va boshqa hukumatlar Eron aktivlarini o'nlab yillar davomida "muzlatib" kelmoqda. Muzlatilgan mablag'ning aniq miqdori noma'lum, ammo ba'zi hisob-kitoblarga ko'ra, u 100 milliard dollarga yaqin.
Vashington birinchi marta 1979-yilda Tehron elchixonasida amerikaliklar garovga olinganidan keyin Eron mablag'larini muzlatgan edi.
Shu bilan birga, Tramp yamanlik jangchilar Qizil dengizda ikki Saudiya tankeriga zarba berganidan so'ng, Eron va uning hutiylar ittifoqchilariga "katta harbiy jazo" va'da qildi.
Biroq juma kuni ertalab Eron armiyasi Bahrayn va Iordaniyadagi Amerika harbiy inshootlariga uchuvchisiz samolyotlar bilan yangi hujum boshlaganini e'lon qildi.
Reuters agentligi kuzatgan kema kuzatuv ma'lumotlariga ko'ra, payshanba kuni Hormuz bo'g'ozini kesib o'tgan tankerlar soni atigi bittaga tushib, 7-maydan beri eng past ko'rsatkichga yetdi.
Source: www.aljazeera.com