Ispaniyaning Shimoliy Afrikadagi Seuta anklaviga Marokashdan noqonuniy o‘tishga urinayotgan kamida 34 nafar migrant halok bo‘ldi. Bu haqda Seuta mintaqaviy rahbari Xuan Xesus Vivas juma kuni jurnalistlarga ma’lum qildi, biroq qurbonlarning o‘lim sabablari haqida batafsil ma’lumot bermadi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, so‘nggi 24 soat ichida taxminan 60 ming kishi quruqlik va dengiz orqali Marokashdan Seutaga o‘tishga muvaffaq bo‘lgan. Ko‘pchilik chegaradagi to‘siqni aylanib o‘tib, suzib o‘tgan.
Ispaniya Bosh vaziri Pedro Sanches hukumat barcha mavjud resurslarni safarbar qilayotganini aytdi. U ichki ishlar vaziri Fernando Grande-Marlaska bilan birga Seutaga tashrif buyurishi kutilmoqda. Sanches bu o‘tishlarni Ispaniya hududiy suverenitetining “buzilishi” deb atadi va hokimiyat kelganlarni qaytarish ishlarini tezlashtirayotganini tasdiqladi.
Ispaniya ichki ishlar vazirligi juma kuni Seutadan Marokashga taxminan 25 ming kishi qaytarilganini ma’lum qildi. Mahalliy ishchilar uyushmasi rahbari Rashid Sbihi vaziyatni “jiddiy gumanitar inqiroz” deb baholadi. Uning aytishicha, minglab migrantlar, jumladan, qarovsiz bolalar ko‘chalarda uxlab yotibdi.
Halok bo‘lganlar orasida cho‘kib ketganlar ko‘p, biroq ba’zilari Taraxal plyajidagi to‘siqdan o‘tish paytida tiqilinchda halok bo‘lgan. Marokash hokimiyati suv purkagich mashinalarini ishga solib, olomonni qaytargan. Voqea joyida yonib ketgan avtobus va yettita mashina qoldiqlari ko‘rinib turibdi.
Seuta va Melilya Yevropa Ittifoqining Afrika bilan yagona quruqlik chegarasi hisoblanadi. Migrantlar ko‘pincha Fnidek shahridan 5 km masofani suzib o‘tishadi. Seuta rasmiylari o‘tishlarning keskin oshishini Ispaniya Oliy sudining migrantlarni zudlik bilan qaytarishni taqiqlovchi qarori bilan bog‘lamoqda.
Sanches migrantlar oqimini sud qarori haqidagi mish-mishlarni tarqatgan “mafiyalar” bilan izohladi. Biroq Marokashdagi faollar bu fikrga shubha bilan qarashmoqda. Yevropa Ittifoqi rahbari Ursula fon der Lyayen vaziyatni “qabul qilib bo‘lmas” deb atadi va noqonuniy o‘tishlarni to‘xtatishga chaqirdi.
Germaniya kansleri Fridrix Merts Ispaniyaning migrantlarni Yevropa qit’asiga kiritmaslik niyatini olqishladi. Fransiya ham Ispaniya va Marokash bilan aloqada ekanini bildirdi. Fransiya ichki ishlar vaziri Loran Nyunez Ispaniya bilan chegarada nazoratni kuchaytirishni buyurdi.
Italiya Bosh vaziri Jorja Meloni esa Ispaniya bilan Shengen kelishuvini to‘xtatish bilan tahdid qildi. Seuta rahbari Vivas milliy xavfsizlik asosida favqulodda holat e’lon qilishni so‘ragan, biroq Ispaniya Ichki ishlar vazirligi bu taklifni rad etib, qo‘shimcha resurslar ajratishga va’da bergan.
Source: www.aljazeera.com