Vashington, DC – AQSh Senatining Ichki Xavfsizlik va Hukumat Ishlari qo‘mitasi chorshanba kuni bo‘lib o‘tgan tinglovda COVID-19 pandemiyasiga qarshi kurashda sobiq yetakchi immunolog Entoni Fauciga qarshi tanqidlarni yana bir bor ko‘tarib chiqdi. Tinglov, asosan, respublikachilar tomonidan SARS-CoV-2 virusining Uxan laboratoriyasidan chiqqanligi haqidagi da’volarni takrorladi.
Qo‘mita raisi Rend Pol boshchiligidagi respublikachilar virus tabiiy ravishda hayvonlardan odamlarga o‘tmagan, balki Xitoyning Uxan shahridagi yuqumli kasalliklar laboratoriyasidan tarqalgan degan nazariyani ilgari surdilar. Strategik va Xalqaro Tadqiqotlar Markazining Global Sog‘liqni Saqlash Siyosati Markazi direktori Stiven Morrisonning ta’kidlashicha, bu tinglov masala bo‘yicha chuqur partiyaviy bo‘linishlarning aksidir.
Morrison Al Jazeera telekanaliga bergan intervyusida, “Bu masalalarda hech qanday fuqarolik muhokamasi uchun joy yo‘q. Hech qanday istak ham yo‘q”, dedi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu Fauciga va uning oilasiga og‘ir azob-uqubatlar keltirmoqda, ammo COVID-19 kelib chiqishi bo‘yicha bahsni bir qadam ham oldinga siljitmayapti.
Tinglov 2024-yilda Respublikachilar tomonidan tuzilgan Koronavirus Pandemiyasi bo‘yicha Tanlangan Quyi qo‘mita tomonidan tayyorlangan 520 sahifalik hisobotga asoslangan edi. Hisobotda SARS-CoV-2 virusi Uxan Virusologiya Institutidan chiqqanligi ehtimoli yuqori ekanligi ta’kidlangan. Prezident Donald Tramp ham bu fikrni qo‘llab-quvvatlagan.
Oq uy rasmiy saytida COVID-19 kelib chiqishi haqidagi hisobotga asoslanib, virus “tabiatda uchramaydigan biologik xususiyatga ega” va “barcha COVID-19 holatlari odamlarga bir marta kirib kelishidan kelib chiqqan” deb da’vo qilmoqda. Biroq, Kaliforniya universiteti San-Diego professori Joel Vertxaym Factcheck.org saytiga bu ikki da’vo ham yolg‘on ekanligini aytdi.
Vertxaymning ta’kidlashicha, COVID-19 o‘zining eng yaqin koronavirus qarindoshlarida uchramaydigan hujayralarga kirish xususiyatiga ega bo‘lsa-da, bu xususiyat boshqa koronaviruslarda keng tarqalgan. Shuningdek, 2022-yilda e’lon qilingan bir qator tadqiqotlar dastlabki infektsiya kamida ikki xil yo‘l bilan sodir bo‘lganini ko‘rsatib, Oq uyning “bir marta kirib kelish” da’vosini rad etadi.
Tinglovda respublikachilar Faucining shaxsiy kundaligi yozuvlarini ham muhokama qilishdi. Bu yozuvlar Sog‘liqni Saqlash va Aholiga Xizmat Ko‘rsatish vaziri Robert F. Kennedi Jr. tomonidan senator Polga taqdim etilgan. Yozuvlarda Fauci virusni yaratishda Xitoy bilan “ataylab” hamkorlik qilgani haqidagi da’voni “aqldan ozgan fitna nazariyasi” deb atagan.
Fauci o‘z himoyasida, uning ommaviy bayonotlari pandemiyaning dastlabki kunlarida olimlarning virus haqidagi tushunchasi kun sayin o‘zgarib borayotgan bir paytda shaxsiy fikrlari bilan mos kelishini ta’kidladi. Uning advokatlari esa, Faucini “fitna nazariyasi” deb atagan degan da’volarni “mutlaqo noto‘g‘ri” deb rad etishdi.
Demokratlar qo‘mita a’zosi Gari Piters respublikachilarni “tarixni qayta yozishda” va “yuzlab amaldorlar javobgar bo‘lgan inqiroz uchun bir odamni aybdor qilishda” aybladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu tinglov noyabr oyidagi oraliq saylovlar oldidan respublikachilarning siyosiy o‘yinidir.
Ekspert Morrisonning fikricha, bu hujum Fauciga qarshi shaxsiy “qasos” bo‘lib, u respublikachilar uchun COVID-19ga qarshi kurashda AQSh hukumatining “barcha yomon tomonlarini” ifodalovchi ramzga aylangan. U bunday yondashuv kelajakda olimlarning hukumat bilan hamkorlik qilish istagini susaytirishi mumkinligidan ogohlantirdi.
Source: www.aljazeera.com