Vengriya hukumati mamlakatdagi yagona yadro elektr stansiyasi — Paks AESni vaqtincha to‘liq yopishini e’lon qildi. Sabab sifatida Dunay daryosi suv sathining rekord darajada pasayishi natijasida reaktorlarni sovutish uchun zarur suv yetishmayotgani ko‘rsatilmoqda.
Bosh vazir Peter Magyarning ma’lumotiga ko‘ra, stansiya yakshanba kuni to‘liq o‘chiriladi. Bu uning 44 yillik tarixidagi birinchi bunday holatdir. Paks AES mamlakat elektr energiyasining qariyb yarmini ta’minlaydi, shuning uchun bu qaror energiya xavfsizligiga jiddiy tahdid solmoqda.
Hozirda stansiya quvvati keskin pasaygan: juma kuni u 965 megavattni tashkil etgan bo‘lsa, kechaga borib atigi 240 megavattga tushgan. Oddiy holatda bu ko‘rsatkich 2000 megavatt atrofida bo‘ladi. Sovet davrida qurilgan to‘rt reaktorli stansiya sovutish uchun to‘g‘ridan-to‘g‘ri Dunaydan suv oladi, ammo daryoning sayozlashishi nasoslarning yetarli miqdorda suv tortishiga imkon bermayapti.
Mutaxassislarning bildirishicha, Paksda daryo sathi minus 134 santimetrga tushganda to‘liq yopilish zarur. Prognozlarga ko‘ra, sath minus 144 santimetrgacha pasayishi mumkin, bu avvalgi rekord — 2018 yildagi minus 98 santimetrdan ancha past.
Dunay Germaniyadan Qora dengizgacha oqib o‘tadigan Yevropadagi bir nechta yirik daryolardan biri bo‘lib, ularning sathi oylar davomida davom etgan jazirama va qurg‘oqchilik tufayli keskin kamaygan. Vengriyada 100 dan ortiq shahar va qishloqlarda suv iste’moli cheklovlari joriy etilgan.
Hukumat, shuningdek, ishlab chiqarish jarayonlarida ko‘p miqdorda suv ishlatadigan korxonalarni ixtiyoriy ravishda iste’molni kamaytirishga chaqirgan. Bu holat mamlakatda suv resurslari taqchilligini yanada chuqurlashtirmoqda.
Ushbu rekord iqlim hodisasi Vengriyada allaqachon sekinlashgan iqtisodiy o‘sish sharoitida yuk tashish, turizm, qishloq xo‘jaligi va sanoatga ham jiddiy zarar yetkazmoqda. Slovakiya Bosh vaziri Robert Fitsoning aytishicha, mamlakat energiya vaziyatini diqqat bilan kuzatmoqda va yordam berishga tayyor.
Yevropa may oyidan beri ketma-ket jazirama to‘lqinlarini boshdan kechirmoqda, eng kuchlisi iyun oyida qayd etilgan. Jahon ob-havo atributsiyasi guruhi olimlari bu misli ko‘rilmagan haroratlar ortida inson omili sabab bo‘lgan iqlim o‘zgarishi turganini ta’kidlamoqda.
Source: www.aljazeera.com