Ispaniya Bosh vaziri Pedro Sanches Yevropa Ittifoqi ichki ishlar vazirlari yig‘ilishida Seuta shahriga ommaviy migratsiya oqimi munosabati bilan bir qator Yevropa yetakchilarining keskin tanqidiga uchradi. Ushbu voqea blokda migratsiya siyosati bo‘yicha bahslarni yana kuchaytirdi.
O‘tgan hafta Shimoliy Afrikadagi Seuta anklaviga 60 mingdan ortiq odam kirib kelgani favqulodda holat yuzaga keltirdi. Ispaniya qo‘shimcha harbiy va politsiya kuchlarini safarbar qildi. Ispaniya va Marokash rasmiylariga ko‘ra, 80 dan ortiq migrant halok bo‘ldi, ular orasida to‘siqni yengib o‘tish paytida cho‘kib yoki ezilib ketganlar ham bor.
Ispaniya ichki ishlar vaziri Fernando Grande-Marlaskaning aytishicha, shanba kuni deyarli barcha migrantlar qaytib ketgan va Seutada vaziyat me’yoriga qaytgan. Biroq, bu voqea Yevropa Ittifoqida migratsiya siyosatiga oid chuqur ixtiloflarni yuzaga chiqardi. Irlandiya raisligidagi favqulodda videoyig‘ilishda 27 a’zo davlatdan 22 tasi “muvofiqlashtirilgan harakatlar va tashqi chegaralarni mustahkamlash”ni talab qildi.
Italiya Bosh vaziri Jorja Meloni Sanchesning eng qattiq tanqidchilaridan biri bo‘ldi. U Ispaniya bilan havo va dengiz chegaralarida vaqtinchalik nazorat joriy etilishini e’lon qildi va Madridning vaziyatni boshqarishini shubha ostiga oldi. Sanches esa bu tanqidni rad etib, Italiyaning pozitsiyasi “Yevropa qonunchiligi, gumanitar huquq va birdamlik tamoyillariga zid” ekanini ta’kidladi.
Sanches X’dagi postida Italiya 2021-yildan beri Ispaniyaga qaraganda ko‘proq migrant qabul qilganini, ya’ni 478 mingga yaqin kelganini, Ispaniyada esa 234 mingni tashkil etganini qayd etdi. Bu bahslar Yevropa Ittifoqida tartibsiz migratsiya umumiy kamaygan bir paytda kechmoqda. Frontex ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil birinchi yarmida noqonuniy chegarani kesib o‘tishlar o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 37 foizga kamayib, 49 mingni tashkil etdi.
Seutadagi voqealar migratsiya bo‘yicha keng siyosiy munozaralarning markaziga aylandi. Yevropa Ittifoqi allaqachon migratsiya va boshpana qoidalarini kuchaytirgan bo‘lib, a’zo davlatlarga migrantlarni ushlab turish va “xavfsiz davlatlar”ga qaytarish vakolatini kengaytirgan. Inson huquqlari tashkilotlari bu choralarni tanqid qilib, boshpana izlovchilar dengizdagi markazlarda uzoq vaqt ushlab turilishi mumkinligini ogohlantirmoqda.
Ispaniya hukumati inqirozni noto‘g‘ri boshqarganlik ayblovlarini rad etib, vaziyat Marokash bilan yaqin hamkorlikda tezda nazoratga olinganini ta’kidladi. Rasmiylar, shuningdek, Ispaniya Oliy sudining dengiz orqali kelgan migrantlarni tegishli tartibsiz qaytarish mumkin emas degan qarori kontrabanda tarmoqlari tomonidan ataylab buzib talqin qilinganini aytdi.
Marokashning yuqori martabali rasmiysi, anonim holda AFPga bergan intervyusida, sud qarori ijtimoiy tarmoqlarda muhokama qilinganidan keyin Rabot Ispaniya rasmiylariga xavotir bildirganini aytdi. “Biz bu qaror va uning ta’sirini muhokama qildik. Bu qaror muammo keltirib chiqarishini tushuntirdik. Va u muammo keltirdi”, dedi rasmiy. U Marokash xavfsizlik kuchlarining harakatsizligi haqidagi da’volarni rad etib, “Marokash ularni to‘xtatish uchun kuch ishlatishi kerak edi, deyish soddalik. Bu hodisani butunlay noto‘g‘ri tushunishdir”, dedi.
Source: www.aljazeera.com