Oq uy Federal rezerv tizimining birinchi qora tanli ayol boshqaruvchisi bo'lgan Liza Kukni lavozimidan chetlashtirish harakatlarini qayta boshladi. Juma kuni matbuotda Donald Tramp ma'muriyati Kukka uning Federal rezervdagi o'rni tahdid qilinayotgani haqida xat yuborgani haqida xabarlar paydo bo'ldi.
Xatda: "Sizni lavozimingizdan chetlashtirish ko'rib chiqilayotgani haqida xabar beramiz", deyilgan. Oq uy boshlig'i o'rinbosari Den Skavino imzolagan xat Kukka uch hafta muddat berib, unga nisbatan ipoteka firibgarligi bo'yicha asossiz ayblovlarga javob berishni talab qilgan.
Xatda, shuningdek, unga qo'yilgan ayblov 30 yilgacha qamoq jazosi bilan jazodalanishi mumkinligi ta'kidlangan. Unda Kukning xatti-harakati uning Federal rezerv boshqaruvchisi sifatida ishonchliligini shubha ostiga qo'yadigan beparvolik ekani aytilgan.
Tramp birinchi marta 2025-yil avgustida Kukni lavozimidan bo'shatishga urinib, unga qarshi ayblovlarni ilgari surgan edi. Markaziy bank tashkil etilgan 1913-yildan beri hech bir prezident Federal rezerv boshqaruvchisini lavozimidan chetlashtirishga urinmagan.
Markaziy bank tarixan siyosiy bosimdan himoyalangan bo'lib, qonunga ko'ra, Federal rezerv boshqaruvchilari prezident tomonidan faqat "asosli sabab" bilan chetlashtirilishi mumkin. To'liq muddat 14 yilni tashkil etadi. Bunday qonunlar markaziy bankni siyosiy bosimga asoslangan iqtisodiy qarorlar qabul qilishdan himoya qilishga qaratilgan.
Ammo Tramp inflyatsiyaga qarshi kurashish maqsadida yuqori bo'lgan foiz stavkalarini keskin pasaytirish kampaniyasini olib bormoqda. U, shuningdek, federal hukumatni demokrat o'tmishdoshlari bilan hamfikr bo'lgan tayinlangan shaxslardan tozalashga harakat qilmoqda. Kuk 2022-yilda demokrat prezident Jo Bayden tomonidan tayinlangan edi.
Trampning Kukka nisbatan ayblovlari uning ikkita uyni asosiy yashash joyi sifatida ko'rsatgani haqidagi da'volarga asoslanadi: biri Jorjiyada, ikkinchisi Michiganda. Bu unga qulay ipoteka stavkalarini olish imkonini bergan bo'lishi mumkin. Ammo Kuk kreditorlarni aldashga uringaniga oid ishonchli dalil yo'q, shuning uchun firibgarlik bo'yicha muvaffaqiyatli jinoiy ish ochish ehtimoli past.
Iyun oyida AQSh Oliy sudi qarori Trampning uni ishdan bo'shatish urinishini bloklagan edi, ammo prezidentga boshqa mustaqil agentliklar rahbarlarini ishdan bo'shatish yo'lini ochib berdi. Bu hafta Kukka yuborilgan xat 5-avgust sanasi bilan belgilangan. O'sha kuni Kuk Alyaskadagi iqtisodiy lunchenda so'zga chiqib, inflyatsiya "juda yuqori" ekanini va foiz stavkalarini oshirishga "tayyor" ekanini aytgan.
Tramp uzoq vaqtdan beri Federal rezerv bilan foiz stavkalari bo'yicha janjallashib kelgan va bir necha bor sobiq rais Jerom Pauellni uning talablariga bo'ysunmaganligi uchun ishdan bo'shatish bilan tahdid qilgan. Tramp tomonidan tayinlangan Kevin Uorsh may oyida Pauell o'rnini egallagan. U hali ham inflyatsiya tufayli Tramp kutgan stavkalarni pasaytirishni amalga oshirmagan.
"Biz dunyodagi eng past foiz stavkasiga ega bo'lishimiz kerak", dedi Tramp o'tgan hafta Federal rezervning foiz stavkalarini beshinchi marta o'zgarishsiz qoldirish qaroridan keyin. Kukning advokatlari bayonotida uning lavozimidan chetlashtirish uchun "hech qanday asosli sabab yo'q" deb aytilgan. Advokat Abbe D. Louell: "Avvalgidek, biz bu navbatdagi bahonaga qarshi chiqamiz va uning lavozimini hamda Fedning tarixiy rolini himoya qilamiz", dedi.
Source: www.aljazeera.com