Rossiyalik muhandislar atmosfera havosidan kuniga ming litrgacha ichimlik suvi olish imkonini beruvchi innovatsion qurilma ishlab chiqdilar. Ushbu texnologiya O‘zbekistonning qurg‘oqchil iqlimida sinovdan o‘tkazildi va keyinchalik Hindistonda ham muvaffaqiyatli sinovdan o‘tdi.

“Cho‘ldagi suv” deb nomlangan qurilma +12 dan +60 darajagacha bo‘lgan keng harorat oralig‘ida ishlashga mo‘ljallangan. Ishlab chiquvchilarning so‘zlariga ko‘ra, bitta asosiy kompleks kichik aholi punkti, sayyohlik lageri, sanoat ob’ekti yoki uzoq hududdagi navbatchi bazani suv bilan ta’minlash uchun yetarli.

Texnologiya uchun O‘zbekistondagi sinovlar alohida ahamiyatga ega bo‘ldi. Ular 2024-yilda qurg‘oqchil iqlim sharoitida o‘tkazilib, tizimning yuqori harorat va past namlik suv olishni jiddiy qiyinlashtiradigan hududlarda ishlashini tekshirish imkonini berdi. 2025-yilda sinovlar Hindistonda davom ettirildi.

Qurilma atmosfera havosini oladi va uni bir necha bosqichli tayyorlashdan o‘tkazadi. So‘ngra havo sovutuvchi plastinalarga yo‘naltiriladi. Sovutish jarayonida havodagi suv bug‘i kondensatsiyalanib, suvga aylanadi.

Shundan so‘ng ishlatilgan havo rekuperator orqali o‘tadi — bu qurilma sovuqning bir qismini qaytarib, yangi havo oqimiga uzatadi. Ishlab chiquvchilarning ma’lumotlariga ko‘ra, bunday sxema energiya sarfini har litr suv uchun 0,4-0,7 kilovatt-soatgacha kamaytirish imkonini beradi.

Qurilmaning asosiy afzalligi — havo kubometriga atigi 5 gramm namlikda ham ishlash qobiliyati. Bu uni Markaziy Osiyo, Yaqin Sharq va Afrikaning qurg‘oqchil hududlarida samarali qiladi. Taqqoslash uchun: konditsioner printsipi asosida ishlaydigan to‘g‘ridan-to‘g‘ri sovutish qurilmalari odatda kubometr uchun kamida 8-10 gramm namlikni talab qiladi.

Avvalroq Markaziy Osiyo besh yillik qurg‘oqchilik tufayli misli ko‘rilmagan suv tanqisligini boshdan kechirayotgani xabar qilingan edi. 2021-2025 yillar mintaqa uchun 1981 yildan beri eng issiq davr bo‘ldi, tuproq namligi esa tarixiy minimumga yetdi.

Source: podrobno.uz