Kanada Jamoatlar palatasiga taqdim etilgan rasmiy petitsiya AQSh elchisi Pit Xoekstrani mamlakatdan chiqarib yuborishni talab qilib, minglab imzo to‘pladi. Shanba kungi ma’lumotlarga ko‘ra, imzolar soni 171 mingdan oshdi, bu Kanada qonunchiligida muhokama uchun zarur bo‘lgan 500 imzo chegarasidan ancha ko‘p.
Ushbu tashabbus Kanadada AQSh prezidenti Donald Tramp ma’muriyatiga nisbatan kuchayib borayotgan norozilikni namoyish etadi. Petitsiyada Xoekstra “Kanada-AQSh diplomatik munosabatlariga putur yetkazuvchi ochiq bayonotlar berishda davom etayotgani”da ayblanmoqda.
Xoekstra Trampning Kanadani “51-shtat”ga aylantirish haqidagi va’dasini himoya qilib kelgan. O‘tgan yili u Kanada rasmiylarini AQSh saylovlariga aralashishda ayblagan edi. Bu izohlar Ontario hukumati tomonidan Trampning Kanadaga qarshi tarif siyosatini tanqid qiluvchi reklamalarga javoban berilgan edi.
Petitsiya, shuningdek, Xoekstra bilan Kalgaridagi ayirmachilar harakati asoschisi o‘rtasidagi aloqalarga ham ishora qiladi. Xoekstra ilgari Tramp ma’muriyati bilan ayirmachilar o‘rtasida hech qanday aloqa yo‘qligini rad etgan.
Petitsiyada Kanada hukumatiga uchta talab qo‘yilgan: Xoekstrani “persona non grata” deb e’lon qilish va uni AQSh elchisi lavozimidan chetlashtirish; diplomatik munosabatlar to‘g‘risidagi Vena konventsiyasiga zid xatti-harakatlar yuzasidan ikki tomonlama muzokaralar o‘tkazish; AQShning Kanada ichki ishlariga diplomatik aralashuvini tekshirish uchun parlament qo‘mitasini tayinlash.
Petitsiya Yashil partiya yetakchisi Elizabet Mey tomonidan ruxsat etilgan va Kalgari fuqarosi Lian Uoker tomonidan taqdim etilgan. Kanadada har qanday fuqaro Jamoatlar palatasida ko‘rib chiqilishi uchun petitsiya tashkil etishi mumkin.
Bunday petitsiyalar 120 kungacha ochiq qolishi mumkin. Xoekstrani chiqarib yuborish petitsiyasi 21-iyulda kiritilgan. 500 imzo chegarasiga erishilgach, masala Jamoatlar palatasida ko‘rib chiqilishi va 45 kun ichida rasmiy javob berilishi kerak.
Biroq, petitsiya majburiy kuchga ega emas va Kanada parlamentida qanchalik qo‘llab-quvvatlanishi noaniq. Shunga qaramay, imzolarning ko‘pligi Kanadada Tramp siyosatiga nisbatan chuqur norozilikni ko‘rsatmoqda.
So‘nggi oylarda bir qancha keskinliklar yuzaga keldi. Iyul oyida Tramp Kanada tovarlariga 50 foizlik yangi tariflar joriy qildi. Bunga javoban Kanada Vindzor va Detroytni bog‘lovchi Gordi Xou ko‘prigining ochilish marosimini bekor qildi. Tramp, shuningdek, o‘tgan oy Kanadadagi o‘rmon yong‘inlari sababli qo‘shimcha tariflar bilan tahdid qilgan edi.
Pew Research markazining iyun oyidagi so‘rovi shuni ko‘rsatdiki, kanadaliklarning AQShni ishonchli hamkor sifatida baholashi keskin kamaygan. 2022-yilda kanadaliklarning 83 foizi AQShni ishonchli deb hisoblagan bo‘lsa, 2026-yilga kelib bu ko‘rsatkich atigi 35 foizni tashkil etdi. Shu bilan birga, kanadaliklarning 65 foizi AQShni “ishonchsiz” deb baholadi.
Source: www.aljazeera.com