️ 1990-yillardagi Bolqon urushlaridagi harakatlari uchun "Bosniya qassobi" deb atalgan bosniyalik serb qo'mondoni Ratko Mladić qamoqda vafot etdi. U 84 yoshda edi. BBC maxsus muxbiri Allan Little Yugoslaviya parchalanishi davrida voqealarning guvohi bo'lgan va urushning dastlabki oylarida Mladić bilan uchrashgan.
️ Little o'sha davrni eslar ekan, tungi osmon ostida etnik tozalash olovlari ko'rinib turganini, qishloqlar zulmatida qadimiy qurollar bilan yashirinib yurgan erkaklar soyasini tasvirlaydi. Bir kuni ertalab u o'rmondan chiqayotgan 40 mingga yaqin odamni kuzatgan. Ular ikki kun oldin uylaridan haydalgan, ko'plari piyoda, ba'zilari eski aravalarda edi. Ular orasida 80 yoshli chol unga yaqinlashib, xotinidan ajralib qolganini aytgan. Little undan millatini so'raganida, chol "Men musiqachiman", deb javob bergan.
️ Little bu javob uning uchun urushning murakkabligini ochib berganini tan oladi: odamlar etnik belgilar bilan emas, balki shaxsiy fazilatlari bilan ajralib turardi. U Mladić bilan urushning birinchi yozida, Sarayevo chetidagi Lukavica kazarmasida uchrashgan. O'shanda u yerda qurol-yarog' ko'p edi: Kalashnikovni 200 dollarga, qo'l bombasini esa bir dollarga sotib olish mumkin edi. Mladić uning qo'lini mahkam ushlab, birodarlik va birlik himoyachisi ekanini, qurolsiz dunyoni orzu qilishini aytgan. Little uni o'shanda xavfli darajada aqidaparast deb bilgan.
️ Keyingi yillarda Mladić qo'mondonligidagi kuchlar Yevropada natsistlardan keyingi eng og'ir urush jinoyatlarini sodir etgan: etnik tozalash, ommaviy qotillik, zo'rlash, majburiy surgun, qishloqlarni yoqish. Srebrenitsada genotsid uyushtirilgan. Littlening hamkasbi, 25 yoshli operator Tihomir Tunukovich serb o'qchisi tomonidan o'ldirilgan. Little uning jasadini Split shahriga olib borgan va dafn marosimida yig'lagan.
️ Mladićning o'limi uning qurbonlari va ularning oilalari uchun yana bir og'riqli xotirani yuzaga chiqardi. Uning jinoyatlari Bolqon tarixida qora sahifa bo'lib qolmoqda. Littlening hikoyasi urushning insoniy fojiasini va etnik nafratning halokatli oqibatlarini eslatadi.
Source: www.bbc.co.uk