AQSh federal sudi Vashingtonda 1988-yilda Shotlandiyaning Lokerbi shahri ustida sodir etilgan Pan Am 103-reysi portlashida ishtirok etganlikda ayblanayotgan liviyalik sobiq razvedka xodimi Abu Agila Muhammad Mas’ud Kheir Al-Marimi ishi bo‘yicha tinglovni o‘tkazishni rejalashtirmoqda. Bu portlash oqibatida bortdagi barcha yo‘lovchilar halok bo‘lgan edi.
Federal prokurorlar Mas’udni portlovchi qurilmani tayyorlab, uni Pan Am 103 reysiga yuklashda ishtirok etganlikda ayblamoqda. 1988-yil 21-dekabrda samolyot Lokerbi ustida portlagan va halokat natijasida 259 kishi halok bo‘lgan, shuningdek, yerda 11 kishi qurbon bo‘lgan. Qurbonlarning aksariyati amerikaliklar edi.
Sudya Dabney Fridrix dastlab hakamlar hay’atini tanlashni o‘tgan hafta boshlashni rejalashtirgan edi, biroq kutilmaganda yangi dalillar aniqlangani sababli sudni kechiktirdi. Bu kechikish Mas’udning himoyachilariga yangi materiallarni o‘rganish uchun vaqt berishga qaratilgan. Bu voqea uzoq yillik sud jarayonidagi yana bir burilish bo‘ldi.
Mas’ud, hozirda 70 yoshdan oshgan, samolyotni yo‘q qilish natijasida odam o‘limiga sabab bo‘lish bo‘yicha ikki modda bo‘yicha ayblanmoqda. U ayblovlarni rad etib, o‘zini aybsiz deb hisoblamoqda. AQSh rasmiylari uni 2020-yil 21-dekabrda, portlashdan deyarli 32 yil o‘tib, ayblashgan va 2022-yilda hibsga olishgan.
Prokuratura ma’lumotlariga ko‘ra, Mas’ud 1973-yildan 2011-yilgacha Liviya razvedka xizmatida xizmat qilgan va polkovnik unvoniga ko‘tarilgan. U Liviya rahbari Muammar Qaddafiyning buyrug‘i bilan portlashni amalga oshirganlikda ayblanmoqda. Mas’ud Liviyadan Maltaga portlovchi modda yashiringan chamadon bilan uchgani, keyin qo‘l ostidagilarga topshirgani aytilmoqda.
Lokerbi portlashi bo‘yicha ilgari ikki liviyalik agent – Abd al-Basit al-Magrahi va Al-Amin Xalifa Fahimah 2000-yilda Gollandiyada sudlangan. Al-Magrahi 2001-yilda aybdor deb topilib, umrbod qamoq jazosiga hukm qilingan, biroq 2009-yilda sog‘lig‘i sababli ozod etilgan va 2012-yilda vafot etgan. Fahimah esa oqlangan va 2025-yil avgustida vafot etgan.
Mas’udning sudi 2025-yil may oyida boshlanishi kerak edi, biroq ishning murakkabligi va uning sog‘lig‘i tufayli muddat bir necha bor uzaytirilgan. Endi sud 2026-yilga qolishi kutilmoqda. Bu ish AQSh va Buyuk Britaniya tarixidagi eng yirik terrorchilik hujumlaridan biri bo‘lib qolmoqda.
Source: www.aljazeera.com