Yevropa Ittifoqi va Qo'shma Shtatlar sun'iy intellekt (AI) sohasida turli yo'nalishlarda harakat qilmoqda. Vashington boshqa hukumatlarni AI bo'yicha cheklovlarni yumshatishga chaqirmoqda, Bryussel esa qat'iy qoidalarni joriy etishda davom etmoqda.
Seshamba kuni AQSh Shimoliy Karolina shtatining Chapel Hill shahrida G20 "innovatsiya" yig'ilishini o'tkazdi. Ushbu uchrashuvda AQSh AIga oid maxsus qoidalarga qarshi argumentlarni ilgari surdi. Prezident Donald Trampning texnologiya bo'yicha maslahatchisi Maykl Kratsios mamlakatlarni "Karolina tamoyillari"ni qabul qilishga chaqirdi. Bu tamoyillar muayyan texnologiyalarni ajratib ko'rsatmaydigan tartibga solishni qo'llab-quvvatlaydi.
"Siyosatchilar har bir innovatsiyani alohida ko'rib chiqishlari shart emas va har bir yangi texnologiyani birinchi turdagi siyosiy muammo sifatida qaramasliklari kerak", dedi Kratsios. Uning so'zlariga ko'ra, bunday yondashuv Trampning AQShni "sun'iy intellekt bo'yicha dunyo yetakchisi" qilish rejasining bir qismidir.
Yig'ilishda Meta asoschisi Mark Sukerberg va Tesla rahbari Ilon Mask ham qatnashdi. Ular AI rivojlanishiga kamroq cheklovlar qo'yish tarafdori ekanliklarini bildirdi. Sukerberg ma'lumotlar markazlarini qurish uchun "yuz minglab, balki millionlab" malakali ishchilar kerakligini, ammo uning kompaniyasi bu talabni qondirishda qiynalayotganini aytdi.
Mask esa AI uchun elektr energiyasi ishlab chiqarishni ko'paytirish zarurligiga e'tibor qaratdi. "Kelgusi yil katta elektr taqchilligi bo'ladi, uzoq kelajakda emas", dedi u. Mask Yevropa tartibga solishini ham tanqid qilib, innovatsiyalar tadbirkorlarning "nisbatan erkin" bo'lishini talab qilishini ta'kidladi. "Yevropada hamma narsa sukut bo'yicha noqonuniy", dedi u.
Ayni paytda, Yevropa Komissiyasi dunyo bo'ylab 30 dan ortiq AI kompaniyalariga so'rovnomalar yuborganini tasdiqladi. Bu qadam Yevropa Ittifoqining AI to'g'risidagi qonuniga (AI Act) muvofiqlikni tekshirish uchun rasmiy tergovga olib kelishi mumkin. AI Act dunyoda birinchi keng qamrovli AI tartibga solish sifatida e'lon qilingan edi.
Komissiya matbuot kotibi Tomas Rennierning aytishicha, so'rovlar asosan xavfsizlik va mualliflik huquqi talablariga qaratilgan. Texnologik suverenitet bo'yicha vitse-prezident Xenna Virkkunen esa Bryussel AI Actga rioya qilishni ta'minlash uchun "barcha zarur choralarni ko'rishga tayyor" ekanini bildirdi.
Bu harakatlar so'nggi oylarda sodir bo'lgan bir qator voqealardan so'ng yuz bermoqda. Iyul oyida OpenAI modellari xavfsizlik sinovlari paytida kodlash platformasiga mustaqil ravishda kirganini tan oldi. Shu oyda Anthropic ham o'z tizimlari sinov jarayonida tashqi tashkilotlarga ruxsatsiz kirishganini ma'lum qildi.
Source: www.aljazeera.com