Germaniya iqtisodiyoti uzoq davom etgan tushkunlikdan so'ng tiklanishning dastlabki belgilarini ko'rsatmoqda. Yevropaning eng yirik iqtisodiyoti 2022 yildan beri eng kuchli YaIM o'sishini qayd etishga tayyorlanmoqda, ishbilarmonlik kayfiyati esa nihoyat ijobiy tomonga o'zgarmoqda.
Mamlakat rasmiy statistika idorasi o'tgan hafta iqtisodiyot 2026 yilning ikkinchi choragida 0,3 foizga o'sganini ma'lum qildi. Bu ko'rsatkich prognozlardan yuqori bo'lib, avvalgi ikki chorakdagi kuchli raqamlarga asoslanadi. Ifo instituti, Kil Jahon iqtisodiyoti instituti va Leybnits Iqtisodiy tadqiqotlar instituti kabi bir qator tahlilchilar 2026 yil uchun o'sish prognozlarini 1,3 foiz yoki undan yuqoriga qayta ko'rib chiqdilar.
Avgust oyida e'lon qilingan Ifo biznes iqlimi indeksi — mamlakat korporativ kayfiyatining asosiy ko'rsatkichi — so'nggi bir yildagi eng yuqori qiymatni ko'rsatdi. Ifo instituti prezidenti Klemens Fuest DW telekanaliga bergan intervyusida: "Bu bir martalik emas. Bu tiklanish bo'lishi mumkin", dedi. ING global makro bo'limi rahbari Karsten Bjeski ham ijobiy kayfiyatni tasdiqladi: "Momentum ijobiy va iqtisodiyot kutilganidan yaxshiroq chidamlilik ko'rsatdi".
Biroq, u haddan tashqari optimizmga qarshi ogohlantirib, iqtisodiyotning ba'zi asosiy muammolari saqlanib qolayotganini ta'kidladi: "Buni uzoq muddatli tiklanish hikoyasiga aylantirish uchun hali ko'proq narsa kerak". Ijobiy raqamlar Germaniya iqtisodiyoti haqidagi salbiy sarlavhalar davom etayotgan bir paytda kelmoqda. Volkswagen kabi yirik kompaniyalar qisqartirish jarayonini boshdan kechirmoqda, bu Xitoy raqobati va boshqa global omillar ta'sirida butun mamlakat bo'ylab keng ko'lamli qayta qurishni aks ettiradi.
Bu yozda Reyn va Dunay kabi muhim suv yo'llarida rekord darajada past suv sathi savdo va iqtisodiy faoliyatni sezilarli darajada buzdi, Eron urushi esa energiya narxlarini oshirishda davom etmoqda. Ammo tiklanishning bir qismi Germaniyaning ushbu muammolarni, xususan, Eron urushi natijasida Hormuz bo'g'izining yopilishini qanday hal qilgani bilan bog'liq. Germaniya eksporti va sanoat bazasi YaIM o'sishini ta'minladi, yangi buyurtmalar uchinchi oy ketma-ket o'sdi, ishlab chiqarish o'sishi esa 2022 yil boshidan beri eng kuchli bo'ldi.
VDMA ma'lumotlariga ko'ra, iyul oyida xorijiy buyurtmalar yillik hisobda 2 foizga oshgan. Bjeski, ko'plab nemis ishlab chiqaruvchi kompaniyalari, ayniqsa energiya talab qiladigan tarmoqlar, Hormuz bo'g'izi yopilishidan foyda ko'rganini, chunki ular Yaqin Sharq neftiga ko'proq bog'liq bo'lgan Osiyo yetkazib beruvchilardan bozor ulushini olganini aytadi. "Sanoat buyurtmalarining bir qismi Osiyodan Yevropa va Germaniyaga yo'naltirildi", deydi u.
Germaniya Iqtisodiy ishlar va iqlim harakati federal vazirligi avgust oyidagi bayonotida bu omilni tan olib, Osiyo raqobatchilari "narx o'sishi va ta'minot uzilishlaridan ko'proq zarar ko'rganini" ta'kidladi. Vazirlik, shuningdek, so'nggi yillardagi ko'plab zarbalar nemis kompaniyalarini ta'minot zanjirlarini diversifikatsiya qilishga undaganini qayd etdi. Tahlilchilar kansler Fridrix Merts hukumatini ham o'zgarish uchun maqtashga loyiq deb hisoblaydilar, garchi u 2026 yilda tarixiy darajada mashhur bo'lmasa ham.
"Bu hukumat talabi va qarz bilan moliyalashtiriladigan xarajatlar, ayniqsa mudofaa sohasida rag'batlantirilmoqda", deydi Fuest. Hukumatning iqtisodiy rejalari 500 milliard yevrolik infratuzilma investitsiya dasturiga, mudofaa xarajatlarining keskin oshishiga va raqobatbardoshlikni oshirishga qaratilgan yirik islohot taklifiga asoslangan. Shuningdek, energiya narxlarini pasaytirish choralari va kam daromadli uy xo'jaliklari uchun 10 milliard yevrolik soliq imtiyotlari rejasi joriy etilgan.
Ijobiy ma'lumotlarga qaramay, so'nggi yillarda Germaniya iqtisodiyotini qiynagan ko'plab muammolar saqlanib qolmoqda. So'nggi o'sish eksport talabi bilan ta'minlanmoqda, ichki talab deyarli o'smagan. Federal statistika idorasiga ko'ra, davlat va xususiy iste'mol xarajatlari o'zgarmagan, investitsiyalar esa kamaygan. Bjeski: "Hamma ijobiy yangiliklarga xursand bo'lsa-da, ehtiyot bo'lishimiz va 'hamma narsa yaxshi' degan tuzoqqa tushmasligimiz kerak", deb ogohlantiradi.
U Xitoy raqobati va avtomobil sanoatidagi xalqaro raqobatbardoshlikning yo'qolishi kabi tarkibiy muammolar davom etayotganini ta'kidlaydi. Shunga qaramay, ijobiy kayfiyat saqlanmoqda. 2026 yilning uchinchi choragi ko'rsatkichlari biznes rahbarlarining kelajakka nisbatan optimizmini ko'rsatmoqda. Germaniyaning umumiy o'sishi 2026 yil uchun 1,2 foizga yetishi kutilmoqda, bu Frantsiya, Buyuk Britaniya va Niderlandiya kabi boshqa Yevropa davlatlaridan yuqori.
Ukraina urushidan so'ng Germaniya iqtisodiyoti 2022 yildan beri davom etgan tushkunlikka tushib qolgan edi. Ba'zi tahlilchilar uchun so'nggi ijobiy ma'lumotlar "pastki nuqtaga yetish" va o'sishga qaytish muqarrarligini aks ettiradi. Bjeski: "Bu iqtisodiy mo''jiza emas, buni yodda tutishimiz kerak", deydi. U, shuningdek, optimizmning bir qismi nemis korporatsiyalari innovatsiya va raqamlashtirish kabi sohalarda ortda qolganliklarini tan olishlari va kechikib bo'lsa ham yaxshilanishga harakat qilishlari bilan bog'liq deb hisoblaydi.
"Ular texnologik o'zgarishlarni, sun'iy intellektni qabul qilishlari va investitsiya qilishni boshlashlari kerakligini tushunishdi", deydi u. "Ular endi Berlindagi islohot paketlarini kutishmayapti; bu omon qolish masalasi". Fuest uchun ma'lumotlar Germaniyaning "sanoat yadrosi" saqlanib qolganini ko'rsatadi. U Germaniya ishlab chiqarish kompaniyalarining to'rtdan uch qismi hali ham kengayayotganini aytadi, ammo kattaroq o'zgarishlar bo'lmasa, tiklanish qisqa muddatli bo'lishi mumkinligidan ogohlantiradi.
Source: www.dw.com