Xalqaro Jinoiy Sud (XJS) Bosh Assambleyasi raisi va sobiq raislari AQSh rejimining sudni diplomatik izolyatsiya qilishga urinishlari xalqaro huquqiy tartibga bo'lgan ishonchni yo'qotishga qaratilganini ma'lum qildi.
Joriy rais Paivi Kaukoranta va yetti nafar sobiq rais birgalikda e'lon qilgan maqolada, sudni izolyatsiya qilishga urinishlar, jumladan, Rim Statutidan chiqishga undash yoki unga qarshi choralarga qo'shilishga chaqirish, nafaqat bitta institutga, balki butun xalqaro huquqiy tartibga ishonchni buzishga qaratilgan, deb ta'kidlangan.
Mualliflar XJS genotsid, insoniyatga qarshi jinoyatlar, urush jinoyatlari va tajovuz jinoyatlarini ta'qib qilish uchun qoidalar yaratish bo'yicha suveren davlatlarning jamoaviy qarorini ifodalashini, sud milliy adliya tizimlarini almashtirish uchun mo'ljallanmaganini, balki oxirgi chora sudi ekanini yozgan.
Ular sud davlat suverenitetiga putur yetkazadi degan argumentni rad etib, xalqaro shartnoma va institutlarga qo'shilish suverenitetni yo'qotish emas, balki undan foydalanish ekanini ta'kidlashgan.
Ushbu bayonot Tramp rejimining XJS sudyalari va amaldorlariga qarshi sanksiyalar joriy qilishi va davlatlarni suddan uzoqlashishga bosimi fonida berilmoqda. AQSh rejimi XJS a'zosi emas va Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanyahuga oid ishlarga, shuningdek, o'z harbiylariga nisbatan tergovlarga keskin qarshi chiqmoqda.
Amaldagi va sobiq raislar muammoni kengroq talqin qilib, siyosiy kuch xalqaro huquq qachon qo'llanilishini belgilaydigan dunyodan ogohlantirgan: "Bizning oldimizda tanlov: qonun ustuvorligiga asoslangan dunyo yoki kuch haqni belgilaydigan dunyo."
Ular XJSning 125 a'zo davlatini, xalqaro va mintaqaviy tashkilotlarni sudga siyosiy, huquqiy va amaliy yordam ko'rsatishga, hukumatlarga bosimga qarshi turishga yordam berishga chaqirgan: "Endi xalqaro huquqni himoya qiluvchi institutlarni kuchaytirish vaqti, ularni buzish emas."
Vashington rejimi, shuningdek, Falastin hududidagi BMT maxsus ma'ruzachisi Francheska Albanesega nisbatan sanksiyalar joriy qilgan, chunki u isroil amaldorlariga qarshi XJS harakatlarini rag'batlantirgan. Tramp rejimi BMT Inson Huquqlari Kengashida ishtirokini to'xtatgan, UNRWA moliyalashtirishni to'xtatgan, YuNESKO va Jahon sog'liqni saqlash tashkilotidan chiqqan.
Yanvar oyida Tramp rejimi AQShning o'nlab xalqaro va BMT tashkilotlaridan, jumladan, UN Women, BMT Aholishunoslik jamg'armasi va BMT iqlim konventsiyasidan chiqishini buyurgan, ular AQSh manfaatlari va suverenitetiga zid deb topilgan.
Source: www.aljazeera.com