Iroq Qurolli Kuchlari Bosh qo'mondoni devoni direktori, general-leytenant Abdul Amir ash-Shammariy davlat axborot agentligiga bergan bayonotida, AQSh boshchiligidagi xalqaro koalitsiya kuchlarining Iroqdagi missiyasi 30-sentabrda yakunlanishini tasdiqladi. Bu sana Iroq va koalitsiya o'rtasidagi munosabatlarning yangi bosqichga o'tishini anglatadi.
Iroq Bosh vaziri Ali az-Zaydiyning xavfsizlik bo'yicha maslahatchisi Qosim al-Arajiy ham koalitsiya missiyasining shu oyda tugashini oldindan ma'lum qilgan edi. 2024-yilgi Bag'dod-Vashington kelishuviga ko'ra, chiqib ketish jarayoni Iroqning kurd avtonom viloyati poytaxti Erbilda joylashgan AQSh havo mudofaa tizimlarini olib chiqishni ham o'z ichiga oladi. Bu tizimlar AQSh-Isroilning Eronga qarshi urushi davomida Erondan kelayotgan ballistik raketalar va dronlarni tutib olishda muhim rol o'ynagan.
AQSh qo'shinlari 2003-yilda Iroqqa bostirib kirgan va bu mamlakatda qonli fuqarolar urushiga sabab bo'lgan, taxminan 200 ming tinch aholi halok bo'lgan. 2011-yilda chiqib ketganidan so'ng, AQSh qo'shinlari 2015-yilda IShIDga qarshi xalqaro koalitsiya tarkibida qaytgan. Bosh vazir devoni bayonotiga ko'ra, 30-sentabr IShIDga qarshi global koalitsiyaning harbiy missiyasi tugashi va qo'shinlarning to'liq olib chiqilishi uchun qat'iy sana hisoblanadi.
Bag'dod universitetining siyosiy fanlar professori Iyod al-Anbar Al Jazeera telekanaliga bergan intervyusida harbiy chiqib ketish asosan rasmiyatchilik ekanini ta'kidladi. Uning so'zlariga ko'ra, AQSh kuchlari endi Iroq harbiy bazalarida emas, balki Erbildagi Harir bazasida to'plangan. Shuningdek, u AQShning ko'plab shtab-kvartiralardan, jumladan Bag'dod aeroporti yaqinidagi Camp Victory va Yashil zonadagi elchixonadan chiqib ketganini qayd etdi.
Tahlilchilar AQSh qo'shinlarining chiqib ketishi qurollarni davlat nazoratiga olish kabi ichki muammolar fonida sodir bo'layotganini ta'kidlamoqda. Bosh vazir az-Zaydiy bu hafta qurolli guruhlarga qurol topshirish yoki terrorchilikda ayblanish muddatini yana bir bor eslatdi. Al-Anbar bu masalada hukumatning qat'iy pozitsiyasini, ammo qurollarni tartibga solish mexanizmi haqida hech kim batafsil gapirmayotganini aytdi.
Mudofaa va ichki ishlar vazirliklaridagi bo'sh lavozimlar hukumatning xavfsizlikni mustaqil boshqarish qobiliyatiga shubha uyg'otmoqda. Sobiq AQSh diplomati Marlin Hardinger Vashingtonning Iroqdagi xavfsizlik masalalarida ishtiroki davom etishini, biroq asosiy e'tibor iqtisodiy va rivojlanish jihatlariga qaratilishini aytdi. Uning fikricha, bu chiqib ketish Trampning ba'zi tarafdorlariga ma'qul kelishi mumkin, ammo mintaqadagi ittifoqchilarni xavotirga solishi ehtimoli bor.
Iordaniya universiteti xalqaro munosabatlar professori Hassan al-Barariy AQSh Patriot raketalarining olib chiqilishi shimoliy Iroqni tashqi tahdidlarga qarshi himoyasiz qoldirishi mumkinligini ta'kidladi. U Iroq davlati Erondan keladigan raketalarni tutib olishga qodir emasligini va bu xavfsizlik bo'shlig'ini qanday to'ldirish masalasi ochiq qolayotganini aytdi. Al-Barariy Bag'dod hukumatining muvaffaqiyati nafaqat AQSh qo'shinlarining chiqib ketishiga, balki az-Zaydiyning qurollarni davlat nazoratiga olish qobiliyatiga ham bog'liqligini qo'shimcha qildi.
Source: www.aljazeera.com