Fransiya prezidenti Emmanuel Makron payshanba kuni Parijdagi Xalqaro kosmik sammitda Yevropa Ittifoqini kosmik sohani mustahkamlashga va AQSh hamda Xitoy bilan farqni qisqartirishga chaqirdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, «Kosmik Yevropa hali ham zaif» va qit’a o‘z ambitsiyalarini faol namoyish etishi zarur.

Makron Yevropaning ekipajli kosmik parvozlar bo‘yicha maqsadlarini e’lon qildi: ikki yil ichida «Nyx» nomli birinchi Yevropa yuk kapsulasi Xalqaro kosmik stansiyaga tutashishi, besh yil ichida «Argonaut» nomli birinchi Yevropa oy moduli Oy yuzasiga qo‘nishi va o‘n yil ichida Kuru kosmodromidan Yevropa astronavtlari hamda boshqa davlatlar vakillari bo‘lgan birinchi Yevropa ekipajli kapsulasi uchishi kerak. Kuru Fransiya Gvianasida joylashgan bo‘lib, Yevropa Ittifoqining asosiy kosmodromi hisoblanadi.

Fransiya yetakchisi, shuningdek, Yevropa AQSh va Rossiya xizmatlariga qaramligini kamaytirishi lozimligini ta’kidladi. Hozirda Yevropa kosmik tadqiqotlari aloqa va kuzatuv uchun Amerika va Rossiya raketalari hamda sun’iy yo‘ldoshlariga tayanadi. Bu qaramlik iqtisodiy va texnologik xarajatlarni oshiradi.

Yevropa kosmik agentligi (ESA) 2025-yilda uch yillik dasturlar uchun 22 milliard yevrodan ortiq rekord byudjetni ta’minlagan bo‘lsa-da, hech qachon ekipajli missiyani koinotga yubormagan. Makron nutqidan so‘ng ESA bosh direktori Yozef Ashbaxer: «Biz yo‘lovchimizmi yoki uchuvchimizmi?» degan savolni o‘rtaga tashladi. U dunyo davlatlari sun’iy yo‘ldoshlardan tortib Oy tadqiqotlarigacha bo‘lgan kosmik texnologiyalarni jadal rivojlantirayotganini ta’kidladi.

Ashbaxer Yevropa kosmik mustaqillikka erishishi uchun yiliga taxminan 1 milliard yevro (1,1 milliard dollar) sarmoya kiritishi kerakligini aytdi. «Qaramlik qimmatga tushadi. Kosmik sohada jahon yetakchilari bilan farq moliyaviy va texnologik jihatdan kengaymoqda», — dedi u. Bu bayonotlar Yevropaning kosmik ambitsiyalari qanchalik jiddiy ekanini, ammo amalda qanday qiyinchiliklarga duch kelayotganini ko‘rsatadi.

Source: www.dw.com