Rossiya prezidenti Vladimir Putin juma kuni Hindiston poytaxti Nyu-Dehliga yetib keldi. U 11 a'zodan iborat BRICS sammitida ishtirok etadi. Sammit kun tartibida Yaqin Sharq va Ukrainadagi urushlar hamda iqtisodiy muammolar asosiy o'rinni egallaydi.
Putin va Eron prezidenti Masud Pezeshkian Hindiston bosh vaziri Narendra Modi bilan muzokaralar o'tkazishi rejalashtirilgan. Xitoy rahbari Si Szinpin ham ikki kunlik uchrashuv doirasida Modi bilan alohida uchrashishi kutilmoqda. Putin Nyu-Dehlidagi Palam havo bazasida Hindiston tashqi ishlar vazirligi davlat vaziri Kirti Vardxan Singx tomonidan kutib olindi, deya xabar berdi Rossiyaning RIA Novosti agentligi.
Nyu-Dehli ko'chalarida Modi tasvirlangan plakatlar osilgan, poytaxtda xavfsizlik kuchlari kuchaytirilgan va markaziy tumanlarda transport cheklovlari joriy etilgan. Dehli politsiyasi aholini sabr-toqatli va hamkorlikka chaqirdi.
BRICS (Braziliya, Rossiya, Hindiston, Xitoy va Janubiy Afrika) 2009-yilda yirik rivojlanayotgan iqtisodiyotlar uchun G'arb davlatlari hukmronlik qiladigan institutlarda ko'proq ta'sirga ega bo'lish maqsadida tuzilgan edi. Keyinchalik u kengayib, Eron, Saudiya Arabistoni va Birlashgan Arab Amirliklarini o'z ichiga oldi. Bu uch davlat AQSh-Isroil tomonidan fevral oyida Eron ustida boshlangan urushga nisbatan keskin farqli pozitsiyalarga ega.
«Ko'rfaz mojarosi bu safar BRICS sammitida markaziy ziddiyat chizig'i bo'ladi», — dedi Hindistonning Observer Research Foundation tashkilotidan Xarsh V Pant AFP agentligiga. «O'tgan yilgacha yutuq sifatida ko'rilgan BRICSning kengayishi bugun katta to'siq bo'lib ko'rinmoqda», — deya qo'shimcha qildi u.
Pezeshkianning Hindistonga Eron prezidenti sifatida birinchi tashrifi Yaqin Sharq mojarosini kun tartibiga qo'yadi. Eron prezidentining bu tashrifi sakkiz yil ichida birinchi marta amalga oshirilmoqda. «Erondagi urush (kengaytirilgan) guruhning birligini qattiq sinovdan o'tkazadi», — dedi Capital Economics vakili Shilan Shah AFPga. U may oyida Nyu-Dehlida bo'lib o'tgan BRICS tashqi ishlar vazirlari uchrashuvida umumiy bayonotga kelisha olmaganini ta'kidladi.
Hindiston Eron va Isroil bilan yaxshi munosabatlarni saqlab qolmoqda, shu bilan birga Vashington bilan aloqalarida nozik muvozanatni saqlashga e'tibor beradi. Hindiston Eronga qarshi urush tufayli yuzaga kelgan energiya inqirozini qisman Rossiyaga murojaat qilish orqali yengib o'tdi. Rossiya Hindistonning eng muhim strategik sheriklaridan biri va so'nggi yillarda eng ziddiyatli yoqilg'i yetkazib beruvchisi hisoblanadi, chunki Moskvaning Ukrainaga qarshi urushi davom etmoqda.
Putin Hindistonga oxirgi marta 2025-yil dekabrida tashrif buyurgan edi, ammo u shu oyda Qirg'iziston poytaxti Bishkekda ham Modi bilan uchrashgan. Hindiston tashqi ishlar vaziri Subrahmanyam Jaishankar shu oyda Kievga tashrif buyurdi, u yerda Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy «Hindistonni bu adolatsiz urushni tugatishga sodiqligi uchun minnatdor» ekanligini aytdi.
Xitoy rahbari Si Szinpin uchun bu Hindistonga 2019-yildan buyon birinchi tashrifi bo'lib, 2019-yilda Himolay tog'laridagi bahsli chegarada halokatli harbiy to'qnashuvdan olti yil o'tib, raqib qo'shnilar o'rtasidagi ehtiyotkorona iliqlashuvning eng katta qadamidir. Yadro quroliga ega Osiyo gigantlari o'rtasidagi aloqalar so'nggi paytlarda yana iliqlashmoqda, parvozlar, vizalar va yuqori darajadagi aloqalar asta-sekin tiklanmoqda. Biroq, chuqur ishonchsizlik saqlanib qolmoqda: bahsli chegara, kengayib borayotgan savdo taqchilligi va strategik raqobat munosabatlarni murakkablashtirmoqda.
Source: www.aljazeera.com