Filippinning janubidagi Bangsamoro muxtor mintaqasida (BARMM) 2,4 milliondan ortiq saylovchi 2019-yilda mintaqa tashkil etilganidan buyon birinchi parlament saylovlarida ovoz berishmoqda. Dushanba kungi bu tarixiy saylov musulmonlar ko‘p yashaydigan mintaqada o‘n yillab davom etgan qo‘zg‘olon va zo‘ravonlikdan so‘ng o‘z-o‘zini boshqarish sari muhim qadam sifatida baholanmoqda.
Saylovlarda 80 o‘rin uchun kurash olib boriladi, ular mintaqaning qonun chiqaruvchi organi bo‘lgan parlament a’zolarini aniqlaydi. Ularning 40 nafari siyosiy partiyalar vakillari, 32 nafari tuman vakillari va 8 nafari soha vakillaridir. Mintaqaning ijro etuvchi hokimiyatiga rahbarlik qiluvchi bosh vazir parlamentning birinchi majlisida saylanadi.
Saylov komissiyasi rasmiylari bir necha yilga kechiktirilgan saylovlardan so‘ng kamida 80 foiz saylovchilar ishtirokini maqsad qilganliklarini bildirishdi. Biroq saylovlar oldidan bir kun avval halokatli zo‘ravonliklar saylovni xiralashtirdi. Saylov komissiyasi raisi Jorj Garsiyaning dushanba kungi ma’lumotiga ko‘ra, Kotabato shahri yakshanba kuni kechqurun sodir bo‘lgan otishmada uch kishi halok bo‘lib, 15 kishi jarohatlangandan so‘ng komissiya nazoratiga o‘tkazilgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, shaharda sodir bo‘lgan alohida hodisalarda qo‘lbola bomba portlashi natijasida portlovchi moddani olib yurgan shaxs jarohatlangan, o‘q uzilgan, ammo hech kim zarar ko‘rmagan.
Basilan provinsiyasidagi Maluso shahri ham 68 saylov uchastkasining 36 tasida oldindan belgilangan byulletenlar topilganidan so‘ng komissiya nazoratiga o‘tkazilgan. Garsiya saylov kechiktiriladigan uchastkalar uchun byulletenlarni zudlik bilan qayta chop etishni buyurgan. U zo‘ravonlik yoki ovoz sotib olishga uringanlarni javobgarlikka tortishga va’da berdi.
“Bu saylovlar avlodlar davomida Bangsamoro xalqining vatan, o‘zlikni anglash va o‘z taqdirini o‘zi belgilash uchun olib borgan kurashiga asoslanadi. Ular tortib olish, marginalizatsiya, mojaro va qurbonliklarga qaramay davom etdi”, — dedi Garsiya avvalroq bergan bayonotida. Saylov uchastkalari mahalliy vaqt bilan soat 19:00 da (GMT 11:00) yopilishi kerak.
Saylov 2019-yilda tayinlangan muvaqqat mintaqaviy hukumat — Bangsamoro o‘tish davri organi (BTA) davridagi o‘tish davrining tugashini belgilaydi. 2014-yilgi tinchlik kelishuvi asosida tashkil etilgan BARMM kengroq muxtoriyatga intiladi, sobiq Moro Islom ozodlik fronti (MILF) isyonchilari qurolsizlanishga va asosan katolik mamlakat janubida alohida musulmon davlatini barpo etish maqsadidan voz kechishga rozi bo‘lishgan. 1970-yillardan buyon mojaroda 150 mingga yaqin kishi halok bo‘lgan. Bu hudud bir vaqtlar ekstremistik guruhlar uchun boshpana bo‘lgan, ammo zo‘ravonliklar kamaygan.
Source: www.aljazeera.com