Berlin shahrida bo'lib o'tgan ayollar o'rtasidagi basketbol bo'yicha jahon chempionati 13-sentabr kuni yakunlandi. Unda dunyoning eng kuchli basketbolchilari o'z mahoratlarini namoyish etishdi. Germaniya terma jamoasi Leoni Fibix va Nyara Saballi boshchiligida har o'yinda o'sib bordi va chorak finalda Yevropa chempioni Belgiyani mag'lub etib, o'z tarixidagi eng yaxshi natijasini ko'rsatdi. Biroq yakuniy haftada nemislar to'liq 40 daqiqa davomida dunyo elitasiga qarshi kurasha olmasligi ma'lum bo'ldi: yarim finalda Fransiyaga, uchinchi o'rin uchun kechgan bahsda esa Ispaniyaga imkoniyatni boy berishdi.
"Biz hali yetarlicha yaxshi emasmiz", dedi Fibix Ispaniyaga qarshi o'yindan so'ng. "Turnirni katta shavq-zavq bilan o'tkazdik va Yevropa chempioni Belgiyani yutdik. Ammo doimiy ravishda kutilganidan yuqori natija ko'rsatish qiyin. Shunga qaramay, biz yaxshilana boramiz." Bu jahon chempionati Germaniya ayollar basketbolidagi so'nggi yillardagi ijobiy o'zgarishlarning cho'qqisi bo'ldi. 2024-yilda jamoa birinchi marta Olimpiya o'yinlariga yo'llanma oldi va 3x3 basketbolda kutilmagan oltin medalni qo'lga kiritdi. 2025-yilgi Yevropa chempionatida Germaniya ayollari beshinchi o'rinni egalladi. Kelgusi yil navbatdagi ayollar YevroBasketi bo'lib o'tadi va agar Germaniya saralashdan o'tsa, medal uchun da'vogar bo'lishi mumkin.
"Hozir o'yinchilar his qilayotgan og'riqni yo'naltirish muhim", dedi Germaniya bosh murabbiyi Olaf Lange. "Chunki keyingi oylar va yillarda kundalik ishimizda individual ravishda yaxshilanishimiz kerak. Bu katta motivatsiyani talab qiladi va bu og'riq yaxshilanish uchun yoqilg'i bo'lib xizmat qiladi." Germaniya muxlislarining qo'llab-quvvatlashi juda katta bo'ldi. Jahon chempionati uchun jami 230 mingga yaqin chipta sotilgan va mehmon muxlislar bo'lishiga qaramay, tomoshabinlarning asosiy qismini nemislar tashkil etgan.
Milliy terma jamoa dunyo elitasiga bir necha qadam yaqinlashgan bo'lsa-da, Germaniyaning eng yuqori ayollar basketbol ligasi (DBBL) xalqaro raqobatdan ancha orqada. Jahon chempionati tarkibidagi ko'pchilik o'yinchilar chet elda o'ynaydi. Fibix, Nyara Saballi va uning singlisi Satou (jarohat tufayli turnirni o'tkazib yuborgan), shuningdek Luiza Gayzelsöder va Frida Byuner WNBA da o'ynashadi. Jamoa sardori Mari Gyulix jahon chempionatidan so'ng Avstraliyadagi klubga o'tmoqda, avval Tayvanda o'ynagan. Emili Bessoir, Lina Zontag va Aleksis Peterson-Smolls Ispaniyada to'p surishadi. Klara Bilefeld hozirda AQSh kollej basketbolida o'ynaydi. Faqat uch nafar Germaniya o'yinchisi – Aleksandra Vilke, Emma Ayxmayer va Britta Daub DBBL klublarida o'ynaydi, ammo Ayxmayer ham, Daub ham avval chet elda o'ynashgan.
Germaniyada basketbol o'ynab kun kechirishning iloji yo'q. Masalan, Vilke o'rta maktabda o'qituvchi bo'lib ishlaydi. 1995-2002-yillarda ligada murabbiy bo'lgan Lange uni "yarim professional" deb ta'riflaydi va u ketganidan beri ahvol yomonlashganini aytadi. "O'sha paytda yetakchi klublar bugungidan yaxshiroq tuzilmaga ega edi – va biz 2026-yildamiz. Bu hammasini aytib turibdi. Ishlar orqaga ketmoqda", dedi u turnirdan keyingi matbuot anjumanida. "Men eng yaxshi o'yinchilarimiz chet elga ketishini ta'minlashim kerak. Ligada hech narsa o'zgarmasa, bu muvaffaqiyatni saqlab qolish qiyin bo'ladi."
Milliy terma jamoaning davomiy muvaffaqiyatini ta'minlash uchun o'zgarishlar zarur. Mart oyida Ireti Amoyo DBBL prezidenti lavozimini egalladi. Sobiq Germaniya o'yinchisi, televideniye sharhlovchisi va podkaster bo'lib, ALBA Berlin erkaklar klubining ayollar dasturida boshqaruvda ishlagan. U DBBL klublarida sharoitlarni professionallashtirishga qaratilgan bir qator choralarni joriy qildi. "Biz to'la vaqtli yoshlarni rivojlantirish bo'yicha murabbiylarni yollashni maqsad qilganmiz. Shuningdek, arena sig'imini oshirishni xohlaymiz", dedi Amoyo jahon chempionatidan oldin TAZ gazetasiga. "Hozirda ba'zi joylar maksimal 600 tomoshabinni sig'diradi va agar qiziqish o'ssa – hozirgidek – bizga kattaroq arenalar kerak bo'ladi."
Biroq oliy divizion butun voqea emas; hatto ayollar o'rtasidagi jahon chempionati Germaniyada qizlarning basketbolga qiziqishini oshirsa ham, ko'pchilik klublar ularni qabul qilishga tayyor emas. Bu qisman murabbiylar yetishmasligi, shuningdek, basketbol inshootlarining yo'qligi sababli maydon vaqti tanqisligi bilan bog'liq. "Biz besh yil oldin boshlashimiz kerak edi, shunda hozir aytishimiz mumkin bo'lardi: 'Biz jahon chempionati momentumidan foydalanamiz va basketbol muxlisi bo'lgan barcha bolalar Germaniya bo'ylab klublarda o'ynash imkoniyatiga ega bo'lishadi'", dedi Amoyo jahon chempionati finalidan so'ng Magenta Sportga. "Biz juda kech qoldik. Bu qiziqishni yo'naltirish va basketbolga qiziqqan barcha bolalarga mukammal mashg'ulot sharoitida keyingi Leoni Fibix yoki Nyara Saballi bo'lib yetishish imkoniyatini berish uchun tuzilmalarimiz yetishmayapti."
Shunga qaramay, Amoyo jahon chempionati kelajakdagi rivojlanish uchun juda zarur bo'lgan turtki bo'lishi mumkin deb hisoblaydi. "Bu barchamizga kerak bo'lgan dalil edi, chunki odamlar darhol rad etishadi: Germaniyada hech kim ayollar basketboliga qiziqmaydi, deb da'vo qilishadi. Endi ko'rdikki, Germaniyada odamlar ayollar basketboliga qiziqishadi", dedi u. "Bizda tuzilmalar ustida ishlash uchun bir nechta dastaklar bor. Va bu, albatta, oxiri bo'lmasligi kerak." Ushbu maqola dastlab nemis tilida yozilgan. Tahrirchi: Jonatan Xarding.
Source: www.dw.com