AQSH oʻzining Yer orbitasida kosmik qurol joylashtirganini tasdiqladi. Bu AQSHning bunday hujum qobiliyatlarini birinchi marta ochiq tan olishi boʻldi. AQSH Harbiy-havo kuchlari kotibi Troy Meynkning soʻzlariga koʻra, "orbitadagi" qurol AQSH kuchlarini dushmanlarning tajovuzkor harakatlaridan himoya qilish uchun zarur. Meynk dushanba kuni Havo, kosmik va kiber konferensiyasida nutq soʻzlab, AQSH "rivojlanayotgan tahdidlarga" tayyor ekanini aytdi, biroq qurolning imkoniyatlari yoki qachon orbitaga chiqarilgani haqida batafsil maʼlumot bermadi.
Yuqori martabali harbiy rahbarlar ilgari kosmosdagi harbiy salohiyatni oshirishni rejalashtirayotganliklarini aytgan edi, bunda Rossiya va Xitoyning kelajakdagi mojaroda AQSH sunʼiy yoʻldoshlariga hujum qilish va ularni ishdan chiqarish usullarini ishlab chiqayotgani sabab qilib koʻrsatilgan. AQSH prezidenti Donald Tramp maʼmuriyati kosmik qobiliyatlar va tutib oluvchi raketalar AQSHni raketalar va boshqa havo tahdidlaridan himoya qilish uchun rejalashtirilgan "Oltin gumbaz" mudofaa tizimining hal qiluvchi qismi ekanini taʼkidlagan.
1967-yilgi shartnoma orbitada ommaviy qirgʻin qurollarini taqiqlagan. Oʻshandan beri AQSH, Rossiya va Xitoy kabi yetakchi davlatlar shartnomadan tashqari boshqa imkoniyatlarni, masalan, raqiblarning sunʼiy yoʻldoshlarini nishonga olishni oʻrganmoqda. Bu sunʼiy yoʻldoshlar harbiy aloqa, kuzatuv va navigatsiya uchun muhim ahamiyatga ega. Oʻtgan yili Prezident Donald Tramp AQSH Kosmik kuchlarining nafaqat aktivlarni himoya qilish, balki hujum kuchi sifatidagi rolini taʼkidlovchi farmon chiqargan edi.
AQSH Kosmik kuchlari — AQSH armiyasining 70 yildan ortiq vaqt ichidagi eng yangi boʻlinmasi — 2019-yilda Amerikaning kosmosdagi aktivlarini, jumladan aloqa va kuzatuv uchun ishlatiladigan yuzlab sunʼiy yoʻldoshlarini himoya qilish maqsadida tashkil etilgan. AQSH Kosmik kuchlari vakilining aytishicha, "Kosmosni nazorat qilish kosmik hududni kurashish va nazorat qilish uchun zarur boʻlgan missiya sohalarini oʻz ichiga oladi — zarur boʻlganda raqib qobiliyatlarini buzish, pasaytirish va hatto yoʻq qilish uchun kinetik va kinetik boʻlmagan vositalardan foydalanish. Bu qobiliyatlar jangovar qoʻmondonliklar koʻrsatmasiga binoan hujum va mudofaa maqsadlarida qoʻllanilishi mumkin."
Fevral oyi boshida Rossiyaning ikkita sunʼiy yoʻldoshi 2022-yilda Ukrainaga bostirib kirganidan beri kamida oʻnlab Yevropa sunʼiy yoʻldoshlarining aloqasini tutib olgani maʼlum boʻldi. Bunday tutib olishlar Rossiya razvedka xizmatlariga ular uzatayotgan maxfiy maʼlumotlarni oʻqish yoki hatto sunʼiy yoʻldoshlarni nazorat qilish imkonini bergan boʻlishi mumkin. 2024-yilda AQSH Rossiya boshqa sunʼiy yoʻldoshlarga hujum qilish qobiliyatiga ega boʻlishi mumkin boʻlgan sunʼiy yoʻldosh uchirganini aytdi. Rossiya bu masalaga ochiq izoh bermadi.
AQSH Kosmik kuchlarining taʼkidlashicha, Xitoy "harbiy modernizatsiya strategiyasining bir qismi sifatida kosmik va kosmikka qarshi qobiliyatlarni ishlab chiqadi va boshqaradi", Rossiya esa "kosmosni urush olib borish hududi deb biladi va kosmik ustunlik kelajakdagi mojarolarda hal qiluvchi omil boʻlishiga ishonadi".
Source: www.bbc.co.uk