Kongo Demokratik Respublikasi (KDR) poytaxti Kinshasada yuzlab kishilar konstitutsiyaga kiritilishi taklif etilayotgan o‘zgartirishlarga qarshi ko‘chaga chiqdi. Politsiya norozilik namoyishlarini tarqatish uchun ko‘z yoshga qarshi gaz ishlatdi, natijada kamida 10 kishi hibsga olindi. Bu haqda AFP agentligi xabar berdi.
Namoyishlar mamlakat bo‘ylab "C64" koalitsiyasi tomonidan e’lon qilingan aksiya kunining bir qismi bo‘ldi. Ushbu ittifoq muxolifat kuchlari tomonidan Prezident Feliks Tsisekedining konstitutsiyani o‘zgartirishga urinishiga qarshi kurash maqsadida tuzilgan. Muxolifat vakili Moxamed Eyenga koalitsiyaning yuqori lavozimli a’zosi sifatida "ko‘plab faollarimiz asossiz ravishda hibsga olindi" deb bayonot berdi.
Gubernatorlik politsiya qo‘mondoni general Blaz Kilimbalimba esa "tinch" namoyishchilar hibsga olinmaganligini ta’kidladi. Namoyishlar Lubumbashi va Uvira shaharlarida ham bo‘lib o‘tdi, garchi hukumat tomonidan cheklovlar joriy etilgan bo‘lsa-da.
Kongo konstitutsiyasi hozirda prezidentlik muddatini ikki besh yillik davr bilan cheklaydi. Iyun oyida parlament konstitutsiyaga o‘zgartirishlar kiritishni referendumga qo‘yishga ruxsat beruvchi qonun loyihasini qabul qildi va Tsisekedi koalitsiyasi a’zolari uning vakolatini uzaytirishga imkon beruvchi o‘zgarishlarni qo‘llab-quvvatladilar. Muxolifat partiyalari va qudratli katolik cherkovi bu taklifni qoraladi.
Ushbu tartibsizliklar Tsisekedi milliy muloqot o‘tkazish rejalarini e’lon qilganidan uch hafta o‘tib yuz berdi. Biroq bu muloqot sharqiy KDRning bir qismini nazorat qiluvchi M23 va boshqa isyonchi guruhlarni istisno qiladi. Resurslarga boy mintaqa uchun kurash o‘nlab yillar davomida davom etmoqda va 2024-yilda yana avj oldi.
Kinshasa Ruandani M23 isyonchilarini qo‘llab-quvvatlashda ayblaydi, Kigali esa buni rad etadi. Mo‘rt tinchlik jarayonidagi asosiy majburiyatlar hal qilinmagan. KDR va Ruanda rasmiylari 2025-yil Vashington kelishuvlarini amalga oshirish bo‘yicha muzokaralar uchun 16-17-sentabr kunlari Jenevada (Shveytsariya) qayta yig‘ilishi kerak.
Mojaro KDRning Ebola epidemiyasini bostirishga urinishini qiyinlashtirmoqda. Bu kasallik hozirda dunyodagi eng yomon holga aylangan. Kasallik mojaro davom etayotgan, chekka sharqiy va shimoliy hududlarga tarqalgan, u yerda qurolli guruhlar o‘nlab yillar davomida yurgan, davlat hokimiyati zaif va sog‘liqni saqlash infratuzilmasi deyarli yo‘q.
Source: www.aljazeera.com