Isroilning nufuzli arboblari va siyosiy maslahatchilaridan iborat guruh 2023-yil 7-oktabrda HAMAS tomonidan uyushtirilgan hujumdan keyin Qatar qarshi maxfiy kampaniya olib borgan. Bu haqda Isroilning «Haaretz» gazetasi xabar berdi. Kampaniya tezda to‘xtatilgan.
«Haaretz»ning dushanba kungi sonida chop etilgan ma’lumotga ko‘ra, kampaniya Isroilning janubiga qilingan hujumdan bir necha kun o‘tib boshlangan va Qatarning HAMAS bilan aloqalariga bosim o‘tkazishni maqsad qilgan. «Ularning maqsadi Qatar qarshi global fuqarolik ta’sir kampaniyasini boshlash edi», — deb yozadi gazeta. Kampaniya tashabbuskorlari xalqaro bosim Dohani HAMASga ta’sir o‘tkazishga va 7-oktabrda G‘azoga olib ketilgan 251 garovga olinganni ozod qilishga majbur qilishi mumkin deb hisoblashgan.
Ma’lumotga ko‘ra, loyihaga 30 ga yaqin kishi jalb qilingan, ular orasida psixologik urush bo‘yicha mutaxassislar ham bo‘lgan. 7-oktabrdan bir necha kun o‘tib «Free the Kidnapped» (Garovga olinganlarni ozod qiling) nomli WhatsApp guruhi tuzilgan. «Haaretz»ning yozishicha, operatsiyani boshlagan shaxslarning ismlari e’lon qilinmaydi. Gazeta bu harakatni «fuqarolik tashabbusi» deb atagan.
Ammo Qatardagi Shimoli-g‘arbiy universitet dotsenti Mark Ouen Jons Al Jazeeraga bergan intervyusida: «Isroil kabi aktyorning motivatsiyasisiz bunday kampaniya bo‘lishi ehtimoldan yiroq», — dedi. U «so‘nggi uch yil davomida xuddi shunga o‘xshash Qatar qarshi kampaniyani kuzatib kelayotganini» aytdi. «Menimcha, u yo to‘xtatilgan, chunki ular bunday narsa bo‘lmayotganini ko‘rsatishmoqda, yoki boshqa tashkilotga yashirinish uchun topshirishgan», — deya qo‘shimcha qildi.
Qatar Isroilning G‘azodagi genotsidi boshlanganidan buyon HAMAS va Isroil o‘rtasidagi asosiy vositachi bo‘lib kelmoqda. Isroil rasmiylari HAMAS bilan bilvosita muzokaralar uchun bir necha bor Dohaga borgan bo‘lsa-da, Isroil armiyasi o‘tgan yil 9-sentabrda HAMASning muzokaralar guruhini nishonga olib, mamlakatga raketa zarbasi bergan. Olti kishi, jumladan Qatar fuqarosi halok bo‘lgan. Bu voqea Fransiya va Buyuk Britaniya kabi davlatlar tomonidan qoralangan. Isroil Bosh vaziri Benjamin Netanyaxu keyinchalik zarba uchun kechirim so‘ragan.
Keyingi oyda Isroil va HAMAS «otashkesim» kelishuviga erishgan, ammo Isroil shu kunga qadar uni yuzlab marta buzgan. O‘tgan yilning oktabridan buyon Isroil hujumlari G‘azoda 1300 dan ortiq falastinlikni o‘ldirgan va 4700 ga yaqin kishini yaralagan. Umuman olganda, Isroil 2023-yil oktabridan buyon Falastin anklaviga qarshi genotsid urushini boshlaganidan beri 73 700 dan ortiq kishini o‘ldirgan.
Qatar HAMASni moliyalashtirish haqidagi da’volarni bir necha bor rad etib, yordam o‘tkazmalarini qat’iy nazorat qilishini ta’kidlagan. «Bizning barcha yordamimiz, moliyalashtirishimiz va qo‘llab-quvvatlashimiz... G‘azodagi odamlarga yo‘naltirilgan va bu AQSh yaxshi biladigan juda shaffof jarayon edi... [va] Isroil buni osonlashtirgan», — degan Qatar Bosh vaziri Shayx Muhammad bin Abdulrahmon bin Jasim Al Tani o‘tgan yili. «Bu aloqa otashkesimlarga, garovga olinganlarning ozod etilishiga va u yerdagi odamlarning azoblarini yengillashtirishga olib keldi». Doha uzoq vaqtdan beri Yaqin Sharq va undan tashqaridagi mojarolarda vositachi bo‘lib kelgan va 2012-yildan buyon HAMASning siyosiy idorasiga mezbonlik qiladi. Qatar rasmiylariga ko‘ra, HAMAS rahbariyatini qabul qilish qarori AQSh iltimosidan keyin qabul qilingan.
«Haaretz»ning xabar berishicha, Qatar qarshi WhatsApp guruhi a’zolaridan biri: «Qatar HAMASga har yili qancha pul berishini yoki biz ta’kidlashimiz mumkin bo‘lgan boshqa pul miqdorini bilamizmi?» — deb so‘ragan. Boshqasi esa «Qatar-ISIS Ltd» deb javob bergan. Keyinchalik «HAMAS — bu ISIS» degan xabar kampaniyaning veb-sayti va Facebook sahifasida ishlatilgan. Ishtirokchilar maxfiy kampaniya doirasida xayriyalar yig‘ishgan, videolar tayyorlashgan, jurnalistlar bilan bog‘lanishgan va media chiqishlarini tashkil qilishgan. Bir necha tilda veb-sayt yaratilgan va ijtimoiy tarmoq akkauntlari ochilgan. «Haaretz»ning yozishicha, guruh tarkibida sobiq Mossad amaldori ham bo‘lgan. Ammo boshlanganidan taxminan bir oy o‘tib, kampaniya to‘satdan to‘xtatilgan. «Bir muncha vaqt o‘tgach, u yopildi. Biz Qatar kampaniyasi bilan shug‘ullanishni to‘xtatdik», — degan ishtirokchilardan biri Isroil gazetasiga. «Men kampaniya haqida boshqa hech narsa eshitmadim».
London King’s kolleji Xavfsizlik tadqiqotlari maktabining katta o‘qituvchisi Andreas Krig Al Jazeeraga bu voqea «Isroilning Qatar bilan munosabatlarining markazidagi favqulodda qarama-qarshilikni» ochib berishini aytdi. «Isroil yillar davomida Qatarni HAMASning yordamchisi sifatida ko‘rsatib kelgan», — dedi u. «Ammo shu bilan birga, ketma-ket Isroil hukumatlari Qatarga tayangan, chunki Doha HAMAS va Isroil bevosita yeta olmaydigan boshqa aktyorlarga kirish imkoniga ega. Qatar amalda ham shaytonlashtirilgan, ham vosita sifatida ishlatilgan».
Source: www.aljazeera.com