Rossiyaning Ukrainaga bosqini va Argentinada qoidalarning keskinlashuvi ortidan tobora ko'proq rossiyaliklar farzandlarini Braziliyada dunyoga keltirishni afzal ko'rmoqda. Bu orqali ular bolalariga Braziliya fuqaroligini ta'minlashga umid qilmoqda.
Yuliya va Dmitriy (ismlari xavfsizlik uchun o'zgartirilgan) shu yozda farzandlari Braziliyada tug'ilishi uchun Rossiyadan uchib ketishdi. Yuliya o'sha paytda 32 haftalik homilador edi. "Albatta, chegara nazoratida homiladorligimni aytmadik", dedi Yuliya DW nashriga. Uning qizi Braziliyaning janubidagi Santos shahridagi xususiy klinikada tug'ildi. Mamlakatda tug'ilgan har bir kishi avtomatik ravishda Braziliya fuqaroligini oladi. Oila hozirda barcha hujjatlarni rasmiylashtirishga tayyorgarlik ko'rmoqda.
"Biz minimal maqsadimizga erishdik", dedi Dmitriy. "Braziliya pasporti bilan qizimiz dunyoning deyarli barcha mamlakatlariga vizasiz sayohat qila oladi. U qimmat va vaqt talab qiladigan Shengen vizasi uchun ariza topshirishi shart emas. Uning qayerda o'qishi, ishlashi yoki yashashini o'zi hal qilishini xohlaymiz." Uning so'zlariga ko'ra, bir hamkasbi ham xuddi shu sabablar bilan avgust oyi boshida homilador rafiqasi bilan Braziliyaga yo'l olgan.
Yuliya va Dmitriyning aytishicha, Braziliyada bo'lgan dastlabki olti hafta davomida ular taxminan 10 ming yevro (11,5 ming dollar) sarflagan, bunga qizining reanimatsiyada bir necha kun davolanish xarajatlari ham kiradi. Dmitriy safar uchun bankdagi ishini tashlagan va oila Moskvadagi uyiga qaytgach, yana ish topishga umid qilmoqda. Biroq ular qizining barcha hujjatlari tayyor bo'lgachgina qaytishni rejalashtirmoqda, bu esa bir necha oy vaqt olishi mumkin. Boshqa rossiyalik oilalar esa Braziliyada doimiy qolishga qaror qilishgan.
Braziliyadagi rossiyaliklarga yordam ko'rsatuvchi tashkilotlar va advokatlarning ma'lumotlariga ko'ra, Rossiyadan immigratsiya, xususan, 2022-yilda Rossiyaning Ukrainaga to'laqonli bosqinidan so'ng kuchaygan. Shundan so'ng Rossiya fuqarolarining ayrim mamlakatlarga kirishi uchun viza talablari qattiqlashtirildi. Braziliyaga "tug'ilish turizmi" Argentinada qoidalar keskinlashganidan keyin ham oshdi. Ilgari Argentina yangi tug'ilgan chaqaloqlarga avtomatik fuqarolik beradigan asosiy yo'nalishlardan biri edi. Endi farzandlariga Argentina fuqaroligini olishni istaganlar kamida ikki yil Argentinada yashashlari kerak. 2025-yildan boshlab doimiy yashash ruxsatnomasi bo'lmagan shaxslarning bepul tibbiy xizmatdan foydalanishi ham cheklandi.
Rossiyaning RBC nashri ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda 7000 dan ortiq rossiyalik Argentinada yashash uchun ruxsatnoma so'ragan. 2025-yil o'rtalariga kelib bu raqam taxminan 1800 taga kamaydi. Shu bilan birga, 2024-yilda rossiyaliklarga deyarli 500 ta, keyingi yili esa 600 dan ortiq Braziliya pasporti berilgan. Yangi fuqarolarning yarmidan ko'pi ayollardir. Braziliyada tug'ilgan bolaning ota-onasi ma'lum shartlar asosida bir yil ichida olishlari mumkin bo'lgan yashash ruxsatnomasiga ariza topshirishlari mumkin.
Yana (ismi o'zgartirilgan) va uning turmush o'rtog'i buni 2023-yilda tanlashgan. "2022-yil voqealari, albatta, o'z rolini o'ynadi, lekin biz chet elda farzand ko'rish haqida allaqachon o'ylab yurgan edik", dedi Yana DW nashriga. "Rossiyada ko'p narsa yuz berishi mumkin. Men doim ikkinchi pasportga ega bo'lishni va farzandimni boshqa mamlakatda dunyoga keltirishni xohlaganman. Kutilmaganda homilador bo'lganimda, faqat qaysi mamlakat mantiqiy ekanligini hal qilishimiz kerak edi." Yana o'g'lini janubiy Santa Catarina shtatining poytaxti Florianopolis shahridagi davlat kasalxonasida dunyoga keltirdi va oila Braziliyada taxminan uch yil qoldi.
"O'zimiz va farzandimiz uchun pasport olish muhim edi. Men u yerda yashashni juda yoqtirdim va portugal tilini o'rgandim", dedi Yana. U va turmush o'rtog'i yillar davomida turli mamlakatlarda "raqamli ko'chmanchilar" sifatida yashaganliklarini qo'shimcha qildi. Ular endi Braziliyada yashamasalar ham, o'g'illarining tug'ilgan mamlakatiga aloqasi bo'lishini xohlashadi: "Biz portugal tilidagi kitoblarni o'qiymiz va Braziliya haqida ko'p gaplashamiz. Men uning vizasiz sayohat qilishini va dunyoga ochiq bo'lishini xohlayman."
Braziliyadagi eng katta rossiyalik jamoalardan biri Florianopolisdа yashaydi va u o'sib bormoqda. Mahalliy sog'liqni saqlash organlarining ma'lumotlariga ko'ra, joriy yilning birinchi olti oyida 119 rossiyalik ayol prenatal konsultatsiyalardan foydalangan. 2025-yil davomida bu ko'rsatkich 136 nafarni tashkil etgan. Anonim qolishni afzal ko'rgan advokat DW nashriga Braziliya chet elliklarga farzand ko'rish maqsadida kirishni na aniq taqiqlamaganini, na ruxsat berganini aytdi. Ko'pincha homilador ayollar chegara nazoratida Braziliyaga borish sababini oshkor qilmaydilar. Va mamlakatga kirgach, immigratsiya maqomidan qat'i nazar, bepul davlat kasalxonalari va tibbiy muassasalardan foydalanish imkoniyatiga ega bo'ladilar.
Rossiyaliklar tomonidan Braziliyaga "tug'ilish turizmi" ortib borar ekan, butun bir sanoat paydo bo'ldi. Ko'pincha Braziliyaga yaqinda kelgan rossiyalik muhojirlar vositachi sifatida ishlaydi va boshqalarga uy-joy yoki tibbiy yordam topishda yordam beradi. Ular murakkab ma'muriy tartib-qoidalar yoki til bilan bog'liq yordam ko'rsatadilar. Xizmat darajasiga qarab, xarajat minglab dollarlarga yetishi mumkin. Biroq, bunday xizmatlar ko'rsatuvchilar, advokatlar va ko'ngillilar, xususan, Florianopolis kabi yirik rossiyalik jamoalar joylashgan shaharlarda Braziliya rasmiylari tomonidan nazorat kuchayganini xabar qilmoqdalar. Ularning aytishicha, rasmiylar avvalgidan ko'ra ko'proq hujjat talab qilmoqda. "Politsiya odamlar haqiqatan ham o'zlari ko'rsatgan manzillarda yashashlarini tekshirish uchun qo'shimcha tekshiruvlar o'tkazmoqda", dedi bir advokat. Uning tushuntirishicha, ilgari yashash ruxsatnomasini tezroq olishga umid qilganlar tomonidan yolg'on manzillar ko'rsatilgan.
Ammo DW rossiyaliklar Braziliyaga ommaviy ravishda kiritilmayotgani haqida hech qanday dalil topmadi. Iyul oyi oxirida Rossiyaning Baza Telegram kanali 10 homilador ayol Rossiyadan "deportatsiya qilinganini" xabar qildi. Ma'lumot keyinchalik turli ommaviy axborot vositalari tomonidan tarqatildi. Biroq Braziliya politsiyasi DW nashriga xabar haqiqatga to'g'ri kelmasligini, mamlakatga kirishni rad etish qarorlari har doim har bir holat bo'yicha alohida qabul qilinishini va homiladorlik bu jarayonda hech qanday rol o'ynamasligini aytdi. DW faqat bitta homilador rossiyalik ayolning dastlab Braziliyaga kirishi rad etilgani haqida hujjatlashtirilgan holatni topa oldi. U advokat aralashuvidan keyin mamlakatga kirishga ruxsat oldi. Sud hujjatlariga ko'ra, Braziliya chegara organlari rossiyalik ayolning Braziliyada qolishini qanday moliyalashtirishiga shubha qilgan. Ayol DW so'rovlariga javob bermadi. Ushbu maqola aslida rus tilida yozilgan.
Source: www.dw.com