2026-yil sentabr oyida Yaponiyaning Aichi prefekturasi va Nagoya shahrida bo‘lib o‘tadigan 20-Osiyo o‘yinlari tarixda eng katta hajmda o‘tkaziladi. 45 davlatdan 11 mingdan ortiq sportchi qatnashadi, bu qit’a miqyosidagi ikkinchi yirik multisport tadbiridir.
Yaponiya bu o‘yinlarni uchinchi marta qabul qilmoqda: avval 1958-yilda Tokio, 1994-yilda Xirosima mezbonlik qilgan. Xirosimada Yaponiya 218 medal bilan eng katta muvaffaqiyatga erishgan edi. Aichi-Nagoya 2026 19-sentabrdan 4-oktabrgacha davom etadi, ammo futbol va basketbol musobaqalari allaqachon boshlangan.
O‘yinlar 54 ta sport inshootida bo‘lib o‘tadi, jumladan Tokio-2020 Olimpiadasida ishlatilgan Tokio suv sporti markazi va ot sporti parki. Jami 43 sport turi, 71 yo‘nalish va 469 musobaqa o‘tkaziladi. Olti sport turi ilk bor Osiyo o‘yinlari dasturiga kiritilgan: syorfing, freestyle BMX, aralash jang san’ati (MMA), padel, tekbol va virtual taekvondo.
Ochilish marosimi Nagoyadagi Paloma Mizuho stadionida mahalliy vaqt bilan soat 18:00 da (GMT 09:00) boshlanadi. Mash’ala estafetasi 22-avgustda Nagoyada uch karra Olimpiya chempioni Saori Yoshida tomonidan boshlangan va 40 munitsipalitetdan o‘tib, 19-sentabr kuni ochilish marosimida qozonni yoqadi.
An’anaviy sportchilar qishlog‘i o‘rniga mahalliy mehmonxonalar, vaqtinchalik yog‘och uylar va kruiz layneri ishlatiladi. Tashkilotchilarning aytishicha, bu xavfsiz, tejamkor va qulay. 4000-5000 sportchi Italiyaning Costa Serena kruiz kemasida (571 ta kabina, 7 basseyn, 8 restoran, 9 bar) joylashadi. Yana 2000 sportchi va rasmiylar Nagoyaning Garden Pier hududidagi yog‘och konteyner uslubidagi uylarda, qolganlari mehmonxonalarda qoladi.
Biroq sportchilar sanoat shahriga yetib kelgach, turar joy tanqisligi, noqulay sharoitlar va yaqinlashib kelayotgan tayfunga duch kelishdi. O‘tgan hafta rekord darajadagi yomg‘ir tufayli yuzlab sportchilar vaqtincha ko‘chirildi. Mer Ichiro Hirosawa suv toshqini sportchilarga zarar yetkazmaganini aytdi: “Biz inshootlar holatidan xavotirda emasmiz va Osiyo o‘yinlarini reja bo‘yicha o‘tkazish mumkinligiga ishonamiz”.
Ammo turar joy inqirozi bir necha kun ichida yanada yomonlashdi. Shikoyatlar kichik karavotlar, tor sharoitlar va erkak va ayol sportchilarning bir xonaga joylashtirilishiga qadar yetdi. Bu esa mezbon Yaponiya terma jamoasini muqobil variantlarni izlashga majbur qildi. Transportda ham muammolar kuzatildi: Janubiy Koreya erkaklar futbol jamoasi noto‘g‘ri baseball stadioniga olib ketilib, mashg‘ulot 30 daqiqaga kechiktirildi.
Mahalliy tashkilotchilar turar joy muammosi yangi sport turlari qo‘shilishi bilan sportchilar va rasmiylar soni 15 mingdan 17 mingdan oshgani sababli yuzaga kelganini ma’lum qildi. 2026-yilgi Osiyo o‘yinlari bir qator sport turlari bo‘yicha Los-Anjeles-2028 Olimpiadasiga yo‘llanma beradi. Xokkeyda erkaklar va ayollar g‘oliblari to‘g‘ridan-to‘g‘ri Olimpiadaga yo‘llanma oladi. Skvoshda (2028-yilda Olimpiya debyuti) erkaklar va ayollar oltin medali sohiblari 16 o‘rindan birini qo‘lga kiritadi, ammo 2028-yil 22-may holatiga ko‘ra PSA reytingida Top 50 da bo‘lishi shart. Syorfingda har bir jins bo‘yicha eng yuqori reytingli sportchi qit’a kvotasi orqali Olimpiadaga yo‘llanma oladi. Kamondan otish, yelkanli sport, tennis va triatlon ham Olimpiya yo‘llanmasini beradi.
Xitoy 1982-yildan buyon har yili medal hisobida birinchi o‘rinni egallab kelmoqda. Xanchjou-2023 o‘yinlarida Xitoy 383 medal (201 oltin, 111 kumush, 71 bronza) qo‘lga kiritgan. Bu ikkinchi o‘rindagi Yaponiyaning 188 medalidan ikki baravar ko‘proq. Qozog‘iston, Eron, Hindiston, Indoneziya (2018-yil mezbon), O‘zbekiston va Tailand muntazam ravishda eng yaxshi 10 talikka kirgan.
Source: www.aljazeera.com