Filippin hukumati ma'lumotlariga ko'ra, Xitoy kemasi Janubiy Xitoy dengizida Filippin hukumat kemasini urib ketgan. Filippin qirg'oq qo'riqlash xizmati juma kuni Xitoy qirg'oq qo'riqlash kemasini Palavan provinsiyasi qirg'oqlari yaqinida BRP Datu Magat Salamat kemasiga nisbatan xavfli harbiy manevrlar o'tkazganlikda va keyin urib ketganlikda aybladi. Bu ikki davlat kemalari o'rtasidagi bahsli hududda yuz bergan navbatdagi to'qnashuvdir.
Voqea natijasida hech kim jabrlanmagan, ammo urilgan kemaning palubasiga parchalangan qoldiqlar to'kilgan. Kema Filippin hukumati Baliqchilik va suv resurslari byurosiga (BFAR) tegishli bo'lib, Filippin baliqchilariga yoqilg'i yetkazib berish missiyasida bo'lgan. Qirg'oq qo'riqlash xizmati vakili Jey Tarriela ma'lum qilishicha, Xitoy kemasi dastlab Filippin kemasining yo'lini taxminan 10 metr (33 fut) masofada kesib o'tgan.
Taxminan 10 daqiqadan so'ng u manevrni takrorlab, kemani urib ketgan va bir tomoniga jiddiy zarar yetkazgan. Tarriela voqeani aks ettiruvchi video tasvirlarni e'lon qildi. Xitoy bu bayonotni rad etib, to'qnashuv uchun javobgarlikni Filippin tomoniga yukladi. Xitoy qirg'oq qo'riqlash xizmati ma'lumotlariga asoslanib, Tashqi ishlar vazirligi vakili Filippin kemasi ogohlantirishlarga e'tibor bermaganini, ataylab yo'nalishini o'zgartirganini va Xitoy kemasining oldiga to'satdan tezlikni oshirganini aytdi.
Bunday hodisalar mintaqada odatiy holga aylangan, chunki Xitoy Janubiy Xitoy dengizining deyarli butun qismiga bo'lgan suverenitet da'vosini qo'llab-quvvatlashga harakat qilmoqda. Iyul oyida Manila Pekinni Skarboro Shoal yaqinida hukumat kemalariga suv purkagichdan o'q uzganlikda va Filippin dengiz floti xodimining boshiga yog'och tayoq bilan urganlikda ayblagan edi. Bir oy oldin Xitoy Filippin Milliy mudofaa vaziri Xilberto Teodoroning mamlakatga kirishini taqiqlagan edi. Teodoro o'z bayonotida Manila "ular [Xitoy] bu yerda va hatto bizning dengizlarimizda qilayotgan yovuzliklarga qaramay" himoya qilishda davom etishini aytdi.
Xitoy Milliy mudofaa vaziri Dun Tszyun boshqa davlatlarni dengizda "provokatsion" harakatlarni to'xtatishga chaqirdi. Amerika Qo'shma Shtatlari Pekinning mintaqadagi harbiy harakatlaridan xavotir bildirdi, shuningdek, Xitoy tomonidan belgilangan tabiat qo'riqxonasini tanqid qildi, uning fikricha, bu Xitoyning hududiy da'volarini mustahkamlashga qaratilgan. AQSh ittifoqchisi bo'lgan Manila o'z hududi deb hisoblagan suvlarda Xitoyning tajovuzkorligiga qarshi turishda davom etmoqda. Birlashgan Millatlar Tashkiloti tomonidan qo'llab-quvvatlangan tribunal iyul oyida Xitoyning suverenitet da'volari hech qanday huquqiy asosga ega emasligini ma'lum qildi.
Source: www.aljazeera.com