Hindistonning saylov ro'yxatlarini qayta ko'rib chiqish jarayoni (SIR) mamlakatda katta siyosiy mojaroga sabab bo'ldi. "Cockroach Janata Party" (CJP) asoschisi Abhijeet Dipke poytaxt Nyu-Dehlida o'tkazgan matbuot anjumanida Hindiston Markaziy saylov komissiyasi raisi Gyanesh Kumarni "Hindiston demokratiyasiga eng katta tahdid" deb atab, uning iste'fosini talab qildi. Dipke 48 soat ichida iste'fo bermasa, butun mamlakat bo'ylab norozilik namoyishlari boshlanishini ma'lum qildi.
Dipkening ayblovlariga ko'ra, SIR jarayonida 30 ta shtat va ittifoq hududlarida 130 milliondan ortiq saylovchi ro'yxatdan o'chirilgan. Uning ta'kidlashicha, bu qadam hukmron "Bharatiya Janata Party" (BJP)ga saylovlarda qo'shimcha ustunlik yaratish va muxolifat partiyalarini zaiflashtirish maqsadida qilingan. Dipke 2024-yilgi saylovlarda hukmron partiya va muxolifat koalitsiyasi o'rtasidagi farq atigi 2 foiz bo'lganini eslatib, "130 million ovozni o'chirish 13-14 foiz ovozni o'chirish demakdir. Gyanesh Kumar BJP mag'lub bo'lishi mumkin bo'lgan 2 foizlik farqni kattalashtirish uchun ataylab shunday qilyaptimi?" degan savolni o'rtaga tashladi.
Mojaroning yana bir jihati shundaki, "Indian Express" gazetasi tergov natijalariga ko'ra, saylov komissarlari Sukhbir Singx Sandxu va Vivek Joshi 10 oy davomida saylovchilarni ro'yxatga olish, o'chirish va tiklash, shuningdek, saylov ro'yxatlari ma'lumotlarini nazorat qilish bo'yicha qarorlarga kamida 14 marta rasmiy e'tiroz bildirgan. Sandxu o'z e'tirozlaridan birida saylov komissiyasi ikki komissarning yozma maslahatiga qarshi harakat qilganini va bu harakat "ruxsatsiz va noqonuniy" ekanligini ta'kidlagan.
Saylov komissiyasi qayta ko'rib chiqish vafot etganlar, doimiy ko'chib ketganlar va takroriy yozuvlarni olib tashlash, shuningdek, "xorijiy noqonuniy muhojirlar ismlarini kiritishning oldini olish" uchun zarurligini ma'lum qilgan. Biroq tanqidchilar bu jarayon o'z vakolatidan ancha oshib ketganini va millionlab qonuniy saylovchilarni o'chirib tashlaganini ta'kidlamoqda. Kongress partiyasi rahbari Rahul Gandi ham SIR jarayoni BJPga foyda keltirishini avvalroq aytgan edi. Hukmron partiya bu ayblovlarni rad etib, o'chirilganlarning aksariyati vafot etgan saylovchilar va noqonuniy muhojirlar ekanligini, bu esa Hindiston demokratiyasini himoya qilishini ta'kidlamoqda.
Source: www.dw.com