Shimoliy Koreya yaqinda Xitoy va Rossiya bilan ikki muhim ko'prikni ochib, o'zining savdo va transport aloqalarini kengaytirmoqda. Bu qadamlar Pxenyanning strategik sherikliklarini mustahkamlashga qaratilgan.
Janubiy Koreya matbuotining xabar berishicha, Xitoyning Dandong shahrini Shimoliy Koreyaning Sinuiju savdo markazi bilan bog'laydigan Yangi Yalu daryosi ko'prigi 6-oktabrda, ya'ni Koreya-Xitoy diplomatik munosabatlarining 77 yilligi arafasida rasman ochilishi mumkin. 38 North tahlil markazi ma'lumotlariga ko'ra, Shimoliy Koreya tomonida bojxona, immigratsiya va ombor infratuzilmasi qurilishida sezilarli yutuqlarga erishilgan.
3000 metrdan ortiq uzunlikdagi to'rt qatorli bu ko'prik 1943-yilda qurilgan eski Koreya-Xitoy Do'stlik ko'prigidagi yuklama bosimini kamaytirish uchun mo'ljallangan edi. Loyiha 2009-yilda kelishilgan, qurilish 2011-yilda boshlanib, 2014-yilda asosan yakunlangan, ammo Shimoliy Koreya tomonidagi bojxona markazi qurilishidagi kechikishlar tufayli ochilish cho'zilgan.
Bundan tashqari, 7-sentabrda Rossiyaning Xasan shahri bilan Shimoliy Koreyaning Rason hududini bog'laydigan Tumen daryosi ustidagi avtomobil ko'prigi ochilgan. Ilgari bu ikki davlat o'rtasidagi tor quruqlik chegarasi faqat temir yo'l orqali bog'langan edi.
Janubiy Koreyaning sobiq razvedka xizmati rahbari o'rinbosari Xan Ki-bumning fikricha, Pxenyan Xitoyga haddan tashqari qaram bo'lib qolishdan qochish uchun Rossiya va Xitoy bilan munosabatlarini ehtiyotkorlik bilan boshqarmoqda. Uning so'zlariga ko'ra, Rossiya Tinch okeaniga chiqish yo'llarini kengaytirishdan manfaatdor, Shimoliy Koreya esa savdo, turizm va Rossiyaga ishchi kuchini yuborish imkoniyatlaridan foyda ko'rishi mumkin.
Xitoy ham Shimoliy Koreyaning Rossiyaga haddan tashqari moyil bo'lib qolishining oldini olishga intilmoqda. 2023-yildan buyon Moskva va Pxenyan o'rtasidagi aloqalar chuqurlashib, Shimoliy Koreya Ukraina urushida Rossiyaga qurol va askar yubordi. Shu bilan birga, Xitoy o'zini Shimoliy Koreyaning asosiy sherigi sifatida qayta tiklashga harakat qilmoqda.
Sobiq shimoliy koreyalik askar, hozir Seuldagi Butunjahon Shimoliy Koreya tadqiqotlari instituti rahbari An Chan-ilning ta'kidlashicha, ko'priklarning ochilishi geosiyosiy ahamiyatga ega. Uning fikricha, Pxenyan Xitoy va Rossiya bilan aloqalarini chuqurlashtirib, Trampning Kim bilan aloqa o'rnatish istagidan foydalanib, Janubiy Koreyaga nisbatan qat'iyroq pozitsiyani egallashi mumkin.
Shimoliy Koreya COVID-19 pandemiyasi davrida chegaralarini deyarli yopib qo'ygan edi. 2022-yilda Dandong va Sinuiju o'rtasida yuk poyezdlari qatnovi tiklandi, 2023-yil 12-martda esa olti yildan so'ng birinchi marta yo'lovchi poyezdlari qatnovi yo'lga qo'yildi.
Sobiq janubiy koreyalik rasmiyning so'zlariga ko'ra, yangi savdo Xitoyning Lyaonin, Szilin va Xeylunszyan provinsiyalariga ham foyda keltirishi mumkin. Uning ta'kidlashicha, Shimoliy Koreya Xitoy tovarlariga va valyuta topish imkoniyatlariga muhtoj, Xitoyning shimoli-sharqiy hududlari esa chegaraviy savdodan manfaatdor.
Xan Ki-bum kelgusida savdo hajmi pandemiyadan oldingi darajaga qaytishini kutmoqda, ammo nazoratsiz savdo portlashini kutmaslik kerakligini ogohlantirdi. U Pxenyanning markazlashtirilgan savdo tizimi va chet el valyutasi taqchilligi kabi cheklovlarni qayd etdi.
Source: www.dw.com