AQSh prezidenti Donald Tramp ma'muriyati Eron harbiylari bilan aloqadorlikda ayblanayotgan 10 ta jismoniy shaxs va kompaniyani global sanksiyalar ro'yxatiga qo'shdi. Bu haqda AQSh G'aznachilik departamenti seshanba kuni bayonot berdi.
Bayonotga ko'ra, Xitoy, Pokiston, Turkiya va Saudiya Arabistonida joylashgan vakillar va texnologiya kompaniyalari Eron harbiylari uchun qurol va ehtiyot qismlarini xarid qilishda ayblanmoqda. Sanksiyaga uchragan subyektlardan uchtasi Eronda joylashgan.
«Bugungi harakat Eron rejimining qurol dasturlarini tiklash qobiliyatini yanada pasaytiradi va Tehronning harbiy xarid sa'y-harakatlariga yordam berishni tanlaganlar uchun xarajatlarni oshiradi», — deyiladi G'aznachilik bayonotida.
Sanksiyalar G'aznachilik departamentining «Iqtisodiy quvg'in» operatsiyasi doirasida amalga oshirildi. Bu operatsiya Eronning jahon bozorlariga kirishini yanada cheklashga qaratilgan.
Eron 28-fevraldan buyon AQSh va Isroil bilan urush holatida. Ikki ittifoqchi Tehron rahbariyati va harbiylariga qarshi bir qator halokatli hujumlar uyushtirgan. Ammo tanqidchilar urushning aniq oxiri ko'rinmayotganini ta'kidlamoqda, garchi har ikki tomon g'alaba haqida da'vo qilayotgan bo'lsa ham.
AQSh G'aznachilik kotibi Skott Bessent avgust oyida «Iqtisodiy quvg'in» operatsiyasini e'lon qilgan edi. Uning maqsadi Tehronga urushni tugatish bo'yicha kelishuvga erishish uchun bosim o'tkazish edi. Tramp operatsiya «misli ko'rilmagan miqyosda iqtisodiy urush va izolyatsiyani» olib kelishini da'vo qilib, Eron bilan savdo qilgan har qanday davlat «ulkan» oqibatlarga duch kelishini ogohlantirgan edi.
Kampaniyaning dastlabki sanksiyalari qatorida Xitoyda joylashgan kompaniyalar va biznes rahbarlari nishonga olingan edi. Biroq Xitoy Erondagi eng yirik savdo hamkorlaridan biri bo'lib qolmoqda va Tramp ma'muriyati Pekinning Eron iqtisodiyotidagi ishtirokiga qanchalik qat'iy qarshi turishi bo'yicha tanqidlarga uchramoqda.
O'sha paytda Bessent ma'lum sanksiyalarni kechiktirish qarorini himoya qilib, «Biz hammaga yomon xatti-harakatlarini tuzatish imkoniyatini berayapmiz. Nega men global moliyaviy tizimni portlatib yuborishni xohlayman?» degan edi.
Tramp yaqinda Xitoy prezidenti Si Szinpinni Oq uyga o'n yildan ortiq vaqt ichida birinchi davlat tashrifi bilan qabul qildi, shundan so'ng Tramp ikki davlat o'rtasidagi savdo muzokaralarida taraqqiyotni maqtadi. Iliq munosabatlarga qaramay, seshanba kuni e'lon qilingan sanksiyalar qatorida bir nechta Xitoy kompaniyalari ham bor edi.
Ular orasida Gonkongda joylashgan EC Mojo Technology Co Ltd kompaniyasi va uning vakili Li Fen ham bor. G'aznachilikning da'vo qilishicha, EC Mojo Eron harbiylariga «elektron komponentlar yetkazib bergan», Li esa «sanksiyalar va eksport nazoratidan qochishga uringan».
Yana bir nishonga olingan kompaniya Saudiya Arabistonida joylashgan Cavalier Dynamics for Technologies Company bo'ldi. G'aznachilik o'z bayonotida Saudiya hukumati hamkorlari bilan muvofiqlashtirilgan holda chora ko'rishini ma'lum qildi.
Seshanba kungi sanksiyalarga kiritilgan barcha shaxslar Eron Mudofaa vazirligi va qurolli kuchlar logistikasi (MODAFL) uchun «qurol va qurol komponentlarini xarid qilishda» ishtirok etganlikda ayblanmoqda. MODAFL Eron qurolli kuchlari uchun qurol tadqiqoti, ishlab chiqarish va xarid qilish uchun mas'ul organdir.
«Iqtisodiy quvg'in» operatsiyasi Eronning harbiy bilan bevosita bog'liq bo'lmagan iqtisodiy sohalariga ham sanksiyalar qo'lladi. Fuqarolik aviatsiyasi sohasiga yaqinda kiritilgan sanksiyalar ba'zi yo'lovchilarni yo'lda qoldirdi, chunki ba'zi Eron aviakompaniyalari va xalqaro tashuvchilar Eronga va Erondan parvozlarni birdan bekor qildi.
Ammo ekspertlar kuchaytirilgan sanksiyalar kampaniyasi qanchalik samarali bo'lishi mumkinligiga shubha qilmoqda. Eron yillar davomida AQShning og'ir sanksiyalariga duch kelgan, ammo seshanba kuni uning valyutasi urush bilan bog'liq bosimlar ostida rekord darajada pastga tushdi.
Source: www.aljazeera.com