Flydubai aviakompaniyasining Tel-Avivga yo‘l olgan FZ1073 reysi bortida yuz bergan favqulodda hodisa xalqaro fuqaro aviatsiyasi xavfsizligi va Isroil rejimining maxsus xizmatlari faoliyatidagi jiddiy nosozliklarni fosh qildi. Olingan ma’lumotlarga ko‘ra, ikkinchi uchuvchi — Ummon fuqarosi bo‘lgan Homam al-Hammomiy samolyot komandiriga qutqaruv boltasi bilan tashlanib, havo kemasi boshqaruvini egallashga uringan. Birlashgan Arab Amirliklari hukumati mazkur voqeani terrorchilik harakati sifatida baholagan bo‘lsa-da, tergov organlari hujumchining asl niyatlari va uning ortida boshqa shaxslar turgan-turmaganini haligacha to‘liq ochiqlagani yo‘q.
Hodisa ortidan uchuvchilarni ishga qabul qilish va ularning o‘tmishini tekshirish tizimidagi jiddiy kamchiliklar o‘rtaga chiqdi. Ma’lum bo‘lishicha, al-Hammomiy avvalroq Ummon sultonligida radikal va «ekstremistik» qarashlari sabab parvozlardan chetlatilgan hamda Oman Air aviakompaniyasida oddiy ma’muriy lavozimga o‘tkazilgan edi. Shunga qaramay, u keyinchalik hech qanday to‘siqlarsiz Flydubai kompaniyasiga ishga kirishga muvaffaq bo‘lgan. Xalqaro ekspertlar uchuvchilarning ruhiy holati va xavfsizlik tekshiruvlari bo‘yicha yagona xalqaro standartlarning yo‘qligi hamda ma’lumotlar almashinuvidagi pala-partishlik shunday xavfli vaziyatlarga yo‘l ochayotganini ta’kidlamoqda.
Mazkur holat o‘zining xavfsizlik choralari bilan maqtanishni xush ko‘radigan Isroil rejimi uchun ham jiddiy zarba bo‘ldi. Isroil rejimi bilan hech qanday diplomatik aloqaga ega bo‘lmagan davlat fuqarosining Tel-Avivga yo‘naltirilgan reys boshqaruvida bo‘lishiga qanday ruxsat berilgani keskin savollarni tug‘dirmoqda. Haaretz nashrining ma’lum qilishicha, parvoz ekipaji va yo‘lovchilar ro‘yxati belgilangan tartibda Isroil rejimining tegishli idoralariga, jumladan, «Mossad» va ichki xavfsizlik xizmati «Shin Bet»ga oldindan taqdim etilgan bo‘lsa-da, ushbu idoralar ehtimoliy xavfni o‘z vaqtida aniqlay olmagan.
Yuzaga kelgan sharmandali holat ortidan Isroil rejimi rahbari Benyamin Netanyaxu tizimda «tuynuk» borligini tan olishga va tekshiruvlar kuchaytirilishini va’da qilishga majbur bo‘ldi. Biroq xavfsizlik sohasidagi manbalar Isroil rejimi Transport vazirligi xavfsizlik bo‘limining real razvedka salohiyati yo‘qligini va nazorat faqat qog‘ozda olib borilishini ochiqladi. O‘z navbatida, BAA hukumati rasmiylari sodir etilgan ushbu xuruj mintaqada ekstremizm xavfi hamon saqlanib qolayotganidan dalolat berishini aytib, xavfsizlik choralarini yanada kuchaytirishga chaqirmoqda.
Source: www.aljazeera.com