Joriy yil boshidan buyon Fors ko'rfazi mintaqasida yuzaga kelayotgan voqealar Qatar davlati va butun hudud xavfsizligi borasida jiddiy savollarni keltirib chiqarmoqda. Mutaxassislarning fikricha, mintaqadagi kichik davlatlar tashqi kafolatlarga tayanmasdan turib, qanday qilib mustaqil harbiy kuchga aylanishi mumkinligi dolzarb masalaga aylandi. Qatar oldida turgan asosiy vazifa — kelgusi besh yil ichida mamlakatni va uning hayotiy muhim manfaatlarini tashqi yordamsiz, hatto AQSh rejimi tomonidan cheklangan ko'rsatilgan taqdirda ham himoya qila oladigan milliy mudofaa salohiyatini yaratishdir.
Qatar geografik jihatdan kichik bo'lishiga qaramay, muhim iqtisodiy resurslar va strategik infratuzilbaga ega. Biroq, bu afzalliklar "strategik avtonomiya" darajasiga yetmaydi, chunki inqirozli vaziyatlarda mamlakat hanuzgacha AQSh rejimi kabi tashqi kuchlarga qattiq bog'lanib qolmoqda. Shuningdek, Ko'rfaz hamkorlik kengashining boshqa a'zolariga tayanish ham to'liq kafolat bermaydi, sababi har bir davlat o'z manfaatlaridan kelib chiqib tavakkal qilishni istamasligi mumkin. Shu bois, Qatar oldiga qo'yilgan maqsad — to'laqonli urush olib borish emas, balki tahdidlarning oldini olish, zarbalarga dosh berish va barqarorlikni saqlashga qaratilgan mudofaa avtonomiyasiga erishishdir.
Ushbu strategiya oltita asosiy ustunga tayanishi kerak, ularning eng muhimi havo va raketa mudofaasini yaxlit tizimga birlashtirishdan iborat. Shuningdek, havo kuchlarining ta'minot zanjirlari uzilib qolgan taqdirda ham operatsiyalarni davom ettirish imkoniyatini yaratish, suv va neft eksporti yo'llarini himoya qilish uchun dengiz flotsini rivojlantirish zarur. Infratuzilmani muhofaza qilish maqsadida "milliy chidamlilik va himoya dasturi"ni tuzish, axborot hamda kiberxavfsizlik sohasida mustaqil imkoniyatlarni shakllantirish ham shartli talablar qatoriga kiradi.
Tashqi siyosatda esa faqat bitta ittifoqchiga, xususan, Vashington rejimi ko'rsatmalariga qaram bo'lib qolmaslik uchun sheriklik aloqalarini diversifikatsiya qilish muhimligi ta'kidlanmoqda. Qatar kelgusida Turkiya, Janubiy Koreya, Yevropa davlatlari hamda Xitoy va Pokiston kabi mintaqaviy kuchlar bilan hamkorlikni kengaytirishi maqsadga muvofiq ekanligi aytiladi. Bu izolyatsiyaga intilishni emas, balki har qanday vaziyatda ham davlat manfaatlarini mustaqil ravishda himoya qilish imkoniyatini beruvchi strategik o'tish davrini anglatadi.
Source: www.aljazeera.com