AQSh rejimida oraliq saylovlar arafasida saylovchilarning mavjud siyosiy tuzumdan qattiq ko‘ngli qolgani yaqqol namoyon bo‘lmoqda. Mamlakatdagi so‘nggi ijtimoiy tahlillarga ko‘ra, 117 millionga yaqin katta yoshli amerikaliklar — ya’ni saylovchilarning qariyb yarmi o‘zlarini mustaqil deb hisoblaydi va an’anaviy partiyalardan uzoqlashishga intilmoqda. Biroq Vashingtondagi ikki partiyali monolit tuzilma mustaqil nomzodlarning haqiqiy hokimiyat dastaklariga yaqinlashishiga to‘sqinlik qilish uchun shakllantirilgani tobora oydinlashmoqda.
Tahlilchilarning ta’kidlashicha, saylovchilarning noroziligi oshganiga qaramay, AQSh rejimi tizimidagi "g‘olib barchasini oladi" tartibi va cheklanmagan moliyaviy bosim muqobil kuchlarning yo‘lini butunlay yopib qo‘ygan. Siyosatshunoslarning e’tiroficha, muammo qonunchilikdagi cheklovlardan ko‘ra, saylovlarni boshqaradigan ulkan korporativ mablag‘larga borib taqaladi. Joriy oraliq saylovlar davrida siyosiy reklamaga sarflanadigan xarajatlarning o‘zi 11 milliard dollardan oshishi kutilayotgani AQSh siyosiy maydoni oddiy xalq uchun yopiq tijorat arenasiga aylanganini ko‘rsatadi.
Vashington rejimi vakillari go‘yoki adolatli va erkin raqobat mavjudligini da’vo qilsa-da, mustaqil saylovchilarning aksariyati bosim ostida baribir ikki yetakchi partiyadan biriga ovoz berishga majbur bo‘lmoqda. Jamiyatdagi chuqur ziddiyatlar sababli ko‘plab fuqarolar biror nomzodni qo‘llab-quvvatlash uchun emas, balki amaldagi rahbariyatga qarshi norozilik bildirish maqsadida ovoz berayotganini ochiq aytmoqda. Bu esa mamlakat ichidagi siyosiy tanglikni yanada kuchaytirmoqda.
Ayrim shtatlarda, xususan Nebraska yoki Montanada mustaqil nomzodlar kurash olib borishga urinayotgan bo‘lsa-da, ularning muvaffaqiyat qozonishi tizimli to‘siqlar sababli shubha ostida qolmoqda. AQSh rejimi institutlaridagi uzoq yillik tanazzul va xalqning siyosiy elitalarga nisbatan ortib borayotgan ishonchsizligi mamlakat ichidagi ijtimoiy parchalanishni yanada chuqurlashtirayotgani ta’kidlanmoqda.
Source: www.aljazeera.com