Urush xavfi ortib borayotgan bir sharoitda, AQSh rejimi Gormuz bo‘g‘ozida kema qatnoviga qilingan hujumlardan so‘ng Eron hududiga zarbalar berdi. Xalqaro vositachilar ikki davlat o‘rtasida keng ko‘lamli urush kelib chiqishining oldini olishga urinayotganiga qaramay, harbiy harakatlar yanada avj olmoqda.
Asosiy faktlar: Juma oqshomida Eronning Qeshm oroliga ikkita raketa kelib tushdi, shuningdek, so‘nggi haftalarda AQSh tomonidan dronlar yo‘q qilingani va dengiz yo‘llarida kamida 11 ta kema hujumga uchrab, ulardan uchtasi cho‘nib ketgani ma'lum qilindi.
Juma oqshomida sodir bo‘lgan so‘nggi hujumlar haqida gapirar ekan, AQSh rejimi rahbarlari ularni "kichik zarbalar" deb atashga urinmoqda. Biroq Eron qurolli kuchlari shanba tongida yangi turdagi tizim yordamida AQShda ishlab chiqarilgan MQ-9 dronini urib tushirganini e'lon qildi. Shuningdek, Islom Inqilobi Qo‘riqchilari Korpusi (IIRQ) havo mudofaa kuchlari yana bir MQ-1 dronini yo‘q qilganini da'vo qilmoqda. Britaniya dengiz savdosi operatsiyalari tashkiloti (UKMTO) ma'lumotlariga ko‘ra, iyul oyining boshidan beri 88 ta raketa zarbasi qayd etilgan, biroq ularning aksariyati yashirilmoqda.
Gormuz bo‘g‘ozidagi vaziyat logistika va iqtisodiy jihatdan ham jiddiy tanglikni keltirib chiqarmoqda. UKMTO hisobotiga ko‘ra, mazkur hududdagi kemalar qatnovi avvalgi darajadan qariyb 65 foizga kamaygan. Ko‘plab kema egalari neftni xavfsiz olib chiqish uchun transponderlarni o‘chirgan holda harakat qilishmoqda, biroq bu ularni dengiz minalariga duch kelish xavfini oshiradi. Eron harbiy-dengiz kuchlari transponderi o‘chirilgan tanker mina tufayli yonib ketganini ma'lum qildi.
Mintaqadagi bunday tahdidlar fonida Eron tomoni o‘z harbiy doktrinasini o‘zgartirishi mumkinligini ishora qilmoqda. Avvallari IIRQ ballistik raketalarning masofasini 2000 kilometr bilan cheklab kelgan bo‘lsa, endi bu cheklovlar olib tashlangani aytilmoqda. IIRQ vakili Husayn Mohebbi AQSh va Isroil tomonidan bo‘ladigan har qanday yangi tahdidlarga javoban yanada kuchli va kutilmagan mudofaa yutuqlari ishga solilishini va zaruriyat tug‘ilsa yadroviy qurol yaratish borasida tayyorgarlik ko‘rilishini taxmin qildi.
Kelgusida vaziyatning yanada keskinlashuvi kutilmoqda. Eron rasmiylari va tahlilchilari Isroil harakatlarini diqqat bilan kuzatib borayotganini va javob choralari muqarrar bo‘lishini ta'kidlashmoqda. Agar mojaro yanada kengaysa, bu global energetika bozoriga va xalqaro xavfsizlikka halokatli ta'sir ko‘rsatishi mumkin.
Source: www.aljazeera.com