Dunyo miqyosida qayta tiklanuvchi energiya manbalarini barqarorlashtirish maqsadida ulkan akkumulyator majmualari barpo etilmoqda. Xususan, Birlashgan Arab Amirliklari va Saudiya Arabistoni kabi davlatlarda elektr energiyasini zaxiralab, ehtiyoj tugʻilganda tarmoqqa uzatish uchun moʻljallangan yirik loyihalar amalga oshirilmoqda. Ushbu tashabbuslar energiya tizimlarining uzluksiz ishlashini taʼminlash va tarmoqdagi ortiqcha yuklamalarni kamaytirishga qaratilgan boʻlib, zamonaviy texnologiyalarni jadal joriy etishni talab qiladi.
Asosiy faktlar: BAAning Masdar–EWEC loyihasi 19 000 megavatt-soatlik ulkan quvvatga ega boʻlsa, Saudiya Arabistonining SEC–BYD dasturi doirasida 12 500 megavatt-soatlik energiya saqlash tizimlari oʻrnatilmoqda. Mazkur majmualar quyosh va boshqa qayta tiklanuvchi manbalardan olingan energiyani kechayu kunduz uzluksiz yetkazib berishga moʻljallangan.
Mazkur jarayonlarning kengayishi dunyo energetika bozorida yashil texnologiyalarga boʻlgan talab ortib borayotganidan dalolat beradi. Biroq mutaxassislar bunday ulkan obyektlarni qurish va ularni mavjud infratuzilmani oʻzgartirmasdan tarmoqqa ulashda qator texnik hamda iqtisodiy qiyinchiliklarga duch kelinayotganini taʼkidlaydilar. Xususan, quvvatni taqsimlash, akkumulyatorlarning xizmat muddati va ularni utilizatsiya qilish masalalari hali ham toʻliq hal etilmagani aytilmoqda.
Abu-Dabidagi Masdar va EWEC hamkorligidagi loyiha poydevori 2025-yil oktabr oyida qoʻyilgan boʻlib, uni 2027-yilda toʻliq ishga tushirish rejalashtirilgan. Loyiha doirasida energiya yetkazib berishni prognoz qilish va boshqarish tizimlari ham koʻzda tutilgan. Shuningdek, Saudiya Arabistonida Xitoyning BYD kompaniyasi va Saudi Electricity Company oʻrtasidagi kelishuv asosida beshta obyektda muvaffaqiyatli sinovlar oʻtkazilgani eʼlon qilindi.
Kelgusida mazkur loyihalarning toʻlaqonli quvvatga chiqishi mintaqalardagi energiya xavfsizligini taʼminlashga qaratilgan muhim qadam boʻlishi kutilmoqda. Biroq texnologik xavflar va moliyaviy xarajatlarning yuqoriligi sababli ushbu tizimlarning barqarorligi uzoq muddatli istiqbolda sinovdan oʻtishi kerak boʻladi.
Source: kun.uz