SpaceX Germaniyaning Singulus Technologies kompaniyasi bilan 69 million dollardan ortiq qiymatdagi shartnoma tuzdi. Kelishuvga ko‘ra, kompaniya Starmind hisoblash yo‘ldoshlari uchun yuqori samarador quyosh fotoelementlarini ishlab chiqarish liniyasini yo‘lga qo‘yadi; birinchi liniya 2027-yilning birinchi yarmida to‘liq ishga tayyor holatda yetkazilishi rejalashtirilgan. Uskunalar Texasning Bastrop shahridagi SpaceX korxonasida o‘rnatiladi va kengayib borayotgan sun’iy yo‘ldoshlar ishlab chiqarish quvvatlarini quvvat bilan ta’minlashga xizmat qiladi.
Asosiy faktlar: Shartnoma qiymati 69 million dollardan ortiq; birinchi ishlab chiqarish liniyasi 2027-yilning birinchi yarmiga rejalashtirilgan. Hamkorlik geteroo‘tish texnologiyasiga asoslangan yuqori samarador quyosh elementlari va ularni tayyorlash uskunalarini birgalikda ishlab chiqishni nazarda tutadi. Tomonlar rejalashtirilgan samaradorlik va birinchi liniyaning unumdorligini hozircha oshkor qilmagan.
Starmind loyihasi SpaceX uchun hisoblash yo‘ldoshlari tarmog‘ini yaratishga qaratilgan bo‘lib, bunday yo‘ldoshlar orbital sharoitda ko‘proq elektr energiyasiga muhtoj bo‘ladi. Quyosh panellari sun’iy yo‘ldoshning quvvat balansi, issiqlik rejimi va xizmat muddati uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega; shu sababli kompaniya Germaniya uskuna ishlab chiqaruvchisi bilan uzoq muddatli strategik hamkorlikni kengaytirmoqda. So‘nggi yillarda SpaceX Texasdagi ishlab chiqarish infratuzilmasini kengaytirib, sun’iy yo‘ldoshlar va yer usti tizimlari uchun komponentlar tayyorlashga investitsiya qilmoqda.
Singulus ma’lumotlariga ko‘ra, kompaniya uskunalari geteroo‘tish va kremniyga asoslangan boshqa texnologiyalar bo‘yicha elementlar ishlab chiqarishga mos keladi. Jarayon kremniy plastinalarini tozalash, yupqa plyonkali qoplamalar yotqizish va termik ishlov berishni o‘z ichiga oladi; kimyoviy ishlov berish vakuumda qoplama yotqizish usullari, jumladan, bug‘ fazasidan fizik cho‘ktirish va bug‘ fazasidan plazma-kimyoviy cho‘ktirish bilan uyg‘unlashtiriladi. Elon Musk xaridni Starmind loyihasi bilan bog‘lab, uning ulkan maqsadini “aqlli Quyosh” yaratish deb ta’riflagan.
Geteroo‘tish texnologiyasi kristall kremniy plastinasi ustiga amorf kremniyning yupqa qatlamlarini yotqizishga asoslanadi. Bu qatlamlar plastina sirtida elektr zaryadlarining yo‘qotilishini kamaytiradi va quyosh nurini elektr energiyasiga aylantirish samaradorligini oshiradi. Bunday elementlarni ishlab chiqarish yuqori aniqlikdagi uskunalar va barqaror texnologik nazoratni talab qiladi, shu bois SpaceX mavjud tajribaga ega nemis ishlab chiqaruvchisini tanlagan.
Kelishuv SpaceX kompaniyasiga Singulusning ishlab chiqarish tajribasidan foydalanish va ayni vaqtda Texasdagi o‘z korxonasida quyosh fotoelementlari ishlab chiqarish uchun sharoit yaratish imkonini beradi. Istiqbolda ishlab chiqarish quvvatlarini umumiy quvvati 100 ming megavattdan ortiq quyosh panellarini tayyorlash uchun yetarli uskunalar chiqaradigan darajaga kengaytirish ko‘zda tutilgan. Biroq tomonlar rejalashtirilgan samaradorlik, birinchi liniyaning unumdorligi va keyingi bosqichlar jadvalini hozircha oshkor qilmagan; bu ma’lumotlar loyihaning texnik-iqtisodiy asosini baholash uchun muhim bo‘lib qolmoqda.
Source: kun.uz