AQSh rejimining Ichki xavfsizlik departamenti (DHS) Immigration and Customs Enforcement (ICE) xizmati 2026 moliyaviy yilida 483 200 nafar deportatsiya va 491 mingdan ortiq immigratsiya hibsga olishlarini amalga oshirganini da’vo qilmoqda. Bu ko‘rsatkich 2025-yildagi 442 640 deportatsiya rekordidan yuqori; e’lon Ichki xavfsizlik vaziri Markuayn Mullin tomonidan qat’iy nazorat siyosati yutug‘i sifatida taqdim etildi. AQSh prezidenti Donald Tramp choralar «juda qattiq» bo‘lgan bo‘lishi mumkinligini tan olgani, Reuters/Ipsos so‘rovlarida esa uning immigratsiya bo‘yicha reytingi 50 foizdan 38 foizga tushgani qayd etiladi.
Asosiy faktlar: DHS da’vosiga ko‘ra, ICE 2026 moliyaviy yilida 483 200 deportatsiya va 491 mingdan ortiq hibsga olish o‘tkazgan; sentabrda 48 mingdan ortiq hibsga olish qayd etilgan. Bu 2025-yildagi 442 640 deportatsiya rekordidan yuqori, ammo ma’lumotlarda ichki hududdan chiqarib yuborilganlar, chegara yoki aeroportda qaytarilganlar ulushi aniq ajratilmagan.
Raqamlar mustaqil tasdiqlansa, ular ICEning 23 yillik tarixidagi eng yuqori yillik ko‘rsatkich va AQSh rejimi nazoratining keskin kuchayganini ko‘rsatadi. Ma’lumotlarga ko‘ra, deportatsiyalar ko‘payishi immigrantlar jamoalarida qo‘rquv va chiqib ketish oqimini kuchaytirgan; shu bilan birga, immigratsiya siyosati Tramp uchun siyosiy zaif nuqtaga aylangan. Materialda keltirilgan Reuters/Ipsos so‘rovi uning immigratsiya bo‘yicha reytingi prezidentlik boshidagi 50 foizdan 38 foizga tushganini da’vo qiladi.
Markuayn Mullin bayonotida «2026 moliyaviy yili ICE tarixidagi eng ko‘p deportatsiya va hibsga olishlar bilan yakunlandi» degan va 2026-yil sentabri hibsga olishlar bo‘yicha eng yaxshi sentabr bo‘lganini qayd etgan. Center for Immigration Studies tadqiqot direktori Stiven Kamarota Al Jazeeraga AQSh rejimi avvalgi prezidentlarga qaraganda nazoratni kuchaytirganini aytgan, biroq DHS raqamlarida noaniqlik borligini ta’kidlagan: ichki hududdan chiqarishlar, chegara yoki aeroportda qaytarishlar ulushini aniqlash qiyin.
Donald Tramp CBSning 60 Minutes dasturiga bergan intervyusida «ko‘pchilik buni ajoyib deb aytadi, ammo ko‘pchilik juda qattiq deb o‘ylaydi» degani da’vo qilinadi; u «yomonlarni» chiqarish bo‘yicha yuqori baholar olayotganini himoya qilgan. Demokratlar kelasi yil Kongress ustidan nazoratni qo‘lga kiritgach, AQSh rejimi taktikasiga qarshi chiqishga tayyorlanmoqda: Benni Tompson DHSni «qurolga aylantirish» ustidan tekshiruv o‘tkazishini aytgan, Genri Kuelyar deportatsiyalarni jinoyatchilarga qaratishni va demokratlar «ekstremal bo‘lmaydi» degan, saylangan senator Peggi Flanagan esa «Biz ICEni parchalab tashlaymiz» degan.
Keyingi bosqich, ehtimol, parlament nazorati, sud jarayonlari va demokratlarning qonuniy maqom yo‘llarini kengaytirish harakatlari bilan belgilanadi, ammo muxolifatning imkoniyatlari cheklangan bo‘lib qolmoqda. AQSh rejimi raqamlarni qat’iyat dalili sifatida taqdim etmoqda, tanqidchilar va ayrim tadqiqotchilar esa ma’lumotlar to‘liq emas va siyosiy bahsli ekanini ogohlantirmoqda. ICE taktikasi, ichki hududdagi nazorat va chegara deportatsiyalari bo‘yicha kutilayotgan munozaralar immigratsiyani AQSh siyosiy kurashining markazida saqlab qoladi.
Source: www.aljazeera.com