O‘zbekistonning ko‘chmas mulk bozori 2026 yilda tub o‘zgarishlarga duch keldi. So‘nggi yillardagi investitsion ajyot asosini tashkil etgan qulay sharoitlar yo‘qoldi. Toshkentdagi kvartiralarni "o‘sishi uchun" tahlilsiz sotib olish strategiyasi endi kapitalni muzlatishga olib kelmoqda, foyda emas. Bozor vayron bo‘lmadi, lekin u ancha murakkab va professional bo‘lib qoldi.
Asosiy o‘zgarish daromadlilikda sodir bo‘ldi. 2023-2024 yillarda yillik 30% gacha foyda keltirgan g‘ayritabiiy narx o‘sish davri rasman yakunlandi. Bugungi kunda obyektlarni qayta sotishdan o‘rtacha daromad dollarda 6-8% darajasida barqarorlashdi. Uzoq vaqt passiv daromad etaloni hisoblangan ijaraga berish biznesi ham 7-9% gacha tuzatildi. Sof foyda ko‘pincha valyuta depozitlariga teng kelmoqda.
Bozor professional bo‘lib bormoqda. Bitimlar amalga oshirilmoqda, hududlarda qurilish hajmi o‘smoqda, Toshkentdagi sifatli loyihalar likvidligini saqlab qolmoqda. Biroq, xaridorning xatti-harakati o‘zgardi: hissiy sotib olishlar o‘rnini qattiq hisob-kitob egalladi. Poytaxtning ikkilamchi bozori amalda to‘xtab qoldi. Eski fondda narxlar qotib qoldi, ba‘zi uyqu tumanlarida esa sekin pasaymoqda.
Realting.uz platformasi rahbari Andrey Sadykov ta‘kidlashicha: "Investorlarning asosiy xatosi – eski bozorni kutishdir. Bugun ko‘chmas mulk tezkor daromad olish vositasi bo‘lishni to‘xtatdi. Bu hisob-kitob talab qiladigan aktiv: daromadlilik, likvidlik, xavflar. Bunisiz investitsiyalar taxmin o‘yiniga aylanadi". Uning so‘zlariga ko‘ra, 2026 yilda g‘olib chiqadiganlar "bozorga kirganlar" emas, balki uning tuzilishini tushunadiganlardir.
Bo‘zorga sekinlashishning sabablari makroiqtisodiyotda yotadi. Mamlakat ichidagi pul qimmatroq bo‘ldi, ipoteka mahsulotlari shartlari esa qattiqroq. Kvadrat metr narxlarining o‘sishi endi investorning har qanday xatosini avtomatik ravishda qoplay olmaydi. Endi faqat aktivga ega bo‘lish yetarli emas. Uni boshqarish, texnik holatini kuzatish va maqsadli auditoriyaning talablariga aniq javob berish kerak.
Kapital bugungi kunda boshqa segmentlarga o‘tmoqda. Turar-joy sektori kam natijalar ko‘rsatayotgan bo‘lsa-da, tajribali o‘yinchilar e‘tiborini tijorat va ofis binolari, muhandislik avtonomiyasi yuqori bo‘lgan yangi turar-joy majmualari kabi yo‘nalishlarga qaratmoqda. Turar-joy ijara kapitalni ko‘paytirish emas, balki saqlash vositasi bo‘lib qolmoqda.
Bozor portlamadi – u kattalashdi. Ob’ektlarni chuqur tahlil qilish va xavflarni hisoblashga tayyor bo‘lganlar uchun O‘zbekistondagi ko‘chmas mulk ishonchli vosita bo‘lib qolmoqda. Asosiy daromad manbai endi narxdagi spekulyativ farq emas, balki ekspluatatsiyadan olinadigan barqaror pul oqimidir. G‘oliblar chiroyli renderlar emas, balki sifatli muhandislik tizimlari va professional boshqaruvga garov qo‘yadiganlar bo‘ladi.
Source: podrobno.uz