O‘zbekiston Markaziy banki tomonidan ishlab chiqilgan loyihaga ko‘ra, banklar tomonidan to‘liq ma’lumot bilan kuzatilishi shart bo‘lgan pul o‘tkazmalari summasi chegarasi pasaytirilishi taklif etilmoqda. Hozirgi vaqtda bu chegar 30 asosiy hisoblash miqdoriga teng bo‘lib, taklif etilayotgan yangi qoida uni 25 asosiy hisoblash miqdoriga (taxminan 10,3 million so‘mga) tushirishni nazarda qilmoqda. Bu o‘zgarish Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini muhokama qilish portali orqali jamoatchilik fikriga taqdim etilgan.
Loyihada belgilangan yangi qoidalarga ko‘ra, ushbu summadan yuqori bo‘lgan o‘tkazmalar uchun banklar yuboruvchi va qabul qiluvchi haqida to‘liq ma’lumotni ta’minlashi shart. Jismoniy shaxslar uchun bu ism, hujjat ma’lumotlari, yashash manzili va tug‘ilgan sanani, yuridik shaxslar uchun esa soliq to‘lovchining identifikatsion raqami va boshqa ma’lumotlarni o‘z ichiga oladi. Shuningdek, qabul qiluvchining nomi, rekvizitlari va qoidalarda belgilangan hollarda mamlakat yoki shahar haqida ma’lumotlar ko‘rsatilishi talab etiladi.
Pul o‘tkazmalarining kuzatilishi talabi ham joriy etilmoqda: operatsiyalar hisob raqami yoki yuboruvchidan qabul qiluvchigacha mablag‘lar harakatini kuzatishga imkon beradigan noyob identifikator bilan birga bo‘lishi kerak. Bundan tashqari, loyiha banklarni tovarlar va xizmatlar uchun to‘lovlarda bank kartalari operatsiyalarini kuzatishni ta’minlash majburiyatini belgilaydi. So‘rov bo‘yicha kartani chiqargan bank va to‘lov qabul qiluvchisiga xizmat ko‘rsatadigan bank haqida ma’lumot berilishi kerak.
Loyiha, shuningdek, yuqori e’tibor talab qiladigan operatsiyalar ro‘yxatini kengaytiradi. Bunga 16 yoshgacha bo‘lgan shaxslarning hisobvarag‘idagi operatsiyalar (agar ikki ish kuni ichida summa 40 asosiy hisoblash miqdoriidan oshsa), 30 kun ichida Pul yuvishga qarshi kurash bo‘yicha moliyaviy choralarni ishlab chiqish guruhi (FATF) tomonidan kuchaytirilgan monitoring ostida bo‘lgan davlatlarga yoki ulardan 1000 asosiy hisoblash miqdoriga teng yoki undan yuqori summadagi o‘tkazmalar, shuningdek, 30 kun ichida jismoniy shaxslarning hisoblariga 2500 asosiy hisoblash miqdoridan boshlab naqd mablag‘lar tushishi kiradi.
Ushbu operatsiyalar bo‘yicha banklar jinoyat yo‘li bilan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirg‘in qurollarini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi qonunchilik talablariga muvofiq kompleks tahlil o‘tkazishlari shart. Bu choralar moliyaviy tizimda shaffoflikni oshirish va noqonuniy faoliyatga qarshi kurashni kuchaytirish maqsadida amalga oshirilmoqda.
Source: kun.uz