O‘zbekiston va Gruziya o‘rtasidagi diplomatik munosabatlar 1994-yilda o‘rnatilgan bo‘lib, dastlabki yillarda ikki davlat o‘rtasida faol hamkorlik kuzatilgan. 1995-yilda Gruziya parlamenti raisi Eduard Shevardnadze Toshkentga tashrif buyurib, do‘stlik va hamkorlik shartnomasini imzolagan. 1996-yilda esa Islom Karimovning Gruziyaga rasmiy tashrifi chog‘ida bir qator muhim bitimlar, jumladan, aviaqatnovlar, bojxona va soliq masalalari bo‘yicha kelishuvlar imzolangan.
1999-yilda O‘zbekiston GUO‘OM (Gruziya, Ukraina, O‘zbekiston, Ozarbayjon, Moldova) tashkilotiga a’zo bo‘lib, bu tashkilot orqali Yevropa-Kavkaz-Osiyo transport yo‘lagini rivojlantirishga intilgan. Biroq 2000-yillarning boshlarida vaziyat o‘zgara boshlagan: 2003-yilda Gruziyadagi “Atirgullar inqilobi” va O‘zbekistonning G‘arbga nisbatan sovuqlashuvi munosabatlarning susayishiga olib kelgan. 2005-yilda O‘zbekiston GUO‘OMdan chiqqan va ikki tomonlama aloqalar deyarli to‘xtagan.
2017-yildan boshlab munosabatlar qayta tiklana boshlagan. Shavkat Mirziyoyev va Gruziya bosh vaziri Georgiy Kvirikashvili o‘rtasidagi uchrashuvdan so‘ng savdo-iqtisodiy hamkorlik jonlangan. 2018-yilda Tbilisida hukumatlararo komissiyaning sakkizinchi yig‘ilishi bo‘lib o‘tgan va biznes-forum tashkil etilgan. 2019-yilda esa poytaxtlar o‘rtasida to‘g‘ridan to‘g‘ri aviaqatnovlar yo‘lga qo‘yilgan.
2022-2025-yillarda munosabatlar jadal rivojlangan. 2022-yilda Gruziya bosh vaziri Irakliy Garibashvili, 2023-yilda O‘zbekiston bosh vaziri Abdulla Aripov, 2025-yilda esa Gruziya bosh vaziri Irakliy Kobaxidze o‘zaro tashriflar amalga oshirgan. Ushbu tashriflar davomida savdo hajmini oshirish, transport-logistika hamkorligi, xususan, O‘rta koridor va Gruziya portlaridan foydalanish masalalari muhokama qilingan.
Iqtisodiy ko‘rsatkichlar sezilarli o‘sgan: 2017-2025-yillarda tovar ayirboshlash hajmi 89 million dollardan 267,6 million dollargacha oshgan. 2024-yilda esa bu ko‘rsatkich 326 million dollarga yetgan. O‘zbekiston Gruziyaga sanoat tovarlari, oziq-ovqat, mashina va transport uskunalari, kimyo mahsulotlari yetkazib bersa, Gruziyadan asosan dori-darmon, ichimliklar, tamaki va oziq-ovqat mahsulotlari import qilinadi.
Transport sohasi hamkorlikning asosiy yo‘nalishi bo‘lib qolmoqda. O‘zbekiston uchun Gruziyaning Poti va Batumi portlari orqali Qora dengizga chiqish, shuningdek, Boku-Tbilisi-Kars temiryo‘l tarmog‘idan foydalanish muhim ahamiyatga ega. Tomonlar O‘rta koridorni rivojlantirish va yuk tashish hajmini oshirish bo‘yicha ish olib bormoqda.
Turizm va gumanitar aloqalar ham rivojlanmoqda. 2024-yilda to‘g‘ridan to‘g‘ri reyslardagi yo‘lovchi oqimi 33 foizga oshgan. 2025-yil avgust oyida Shavkat Mirziyoyev va Irakliy Kobaxidze Turkmanistonda bo‘lib o‘tgan BMT konferensiyasida uchrashib, kelishuvlarning bajarilishi va hamkorlikni yanada kengaytirish masalalarini muhokama qilgan.
Xulosa qilib aytganda, O‘zbekiston va Gruziya o‘rtasidagi munosabatlar 1990-yillardagi kabi pragmatik asosga qaytgan. Toshkent muqobil transport yo‘nalishlariga ehtiyoj sezsa, Tbilisi Markaziy Osiyo va Yevropa o‘rtasida tranzit habi rolini mustahkamlashga intilmoqda. Siyosiy kontekst o‘zgargan bo‘lsa-da, iqtisodiy manfaatlar bir xil bo‘lib qolmoqda.
Source: www.gazeta.uz