O‘zbekiston Prezidenti 13-iyul kuni Toshkent xalqaro moliya markazi to‘g‘risidagi konstitutsiyaviy qonunni imzoladi. Hujjat avval Qonunchilik palatasi va Senat tomonidan qabul qilingan bo‘lib, endi rasmiy kuchga kirdi.
Qonunga ko‘ra, moliya markazi nafaqat alohida hudud, balki huquqiy, tartibga soluvchi va institutsional tizimlarni ham o‘z ichiga oladi. Markazning dastlabki chegaralari prezident tomonidan belgilanadi va keyinchalik faqat kengaytirilishi mumkin.
Markazning asosiy maqsadi xalqaro moliya xizmatlarini rivojlantirish, investitsiyalarni jalb etish va iqtisodiy raqobatbardoshlikni oshirishdir. Faoliyat yo‘nalishlariga kapital bozorlari, bank, sug‘urta, islomiy moliya, raqamli aktivlar va elektron tijorat kiradi.
Ishtirokchilar xorijiy va mahalliy yuridik shaxslar, shuningdek, markaz qoidalari bo‘yicha tashkil etilgan kompaniyalar bo‘lishi mumkin. Ro‘yxatga olish tartibi va mezonlarni markaz kengashi belgilaydi.
Markazda maxsus identifikatsiya raqamlari joriy etiladi. Ishtirokchilar, xodimlar va ularning oila a’zolariga butun O‘zbekiston bo‘ylab tan olinadigan raqamlar beriladi.
Qonunda holding kompaniyalari, maxsus maqsadli tashkilotlar, fondlar, trastlar va fidutsiar tuzilmalarni tashkil etish imkoniyati nazarda tutilgan. Ushbu faoliyat litsenziyalanishi yoki ro‘yxatdan o‘tkazilishi lozim.
Markazda yuridik, konsalting, baholash, buxgalteriya va soliq xizmatlari, shuningdek, fintex va dasturiy ta’minot ishlab chiqish kabi xizmatlar ko‘rsatilishi mumkin. Chakana savdo, mehmonxonalar va ta’lim muassasalari ham faoliyat yuritishi mumkin.
Ishtirokchilar bank, kredit va investitsiya xizmatlarini ko‘rsatishi, aktivlarni boshqarishi, brokerlik faoliyati bilan shug‘ullanishi mumkin. Aksiyalar, obligatsiyalar, valyuta va hosilaviy vositalar bilan savdo qilishga ruxsat etiladi.
Raqamli aktivlar bilan operatsiyalar, kriptovalyuta birjalari va savdo platformalarini yaratishga ham ruxsat beriladi. Ayrim faoliyat turlari uchun Moliyaviy xizmatlar boshqarmasining ruxsatnomasi talab etiladi.
Markazda normativ-huquqiy hujjatlarning alohida iyerarxiyasi o‘rnatiladi. Birinchi navbatda Konstitutsiya va konstitutsiyaviy qonun, so‘ngra prezident farmonlari va markaz organlarining qarorlari qo‘llanadi. Qolgan hollarda Angliya va Uels huquqi qo‘llanadi.
Ingliz tili markazning rasmiy tili bo‘lib, hujjatlar va sud jarayonlarida qo‘llanadi. Markaz hujjatlari ingliz tilida qabul qilinadi va e’lon qilinadi.
Markaz organlari muhim qarorlarni qabul qilishdan oldin jamoatchilik muhokamasini o‘tkazishi shart. Shoshilinch hollarda qaror oldindan muhokama qilmasdan qabul qilinishi mumkin, ammo 60 kun ichida maslahatlashuvlar o‘tkazilishi lozim.
Markaz ishtirokchilari va xodimlarining mablag‘lari musodara qilinishi mumkin emas, qonunda belgilangan istisnolar bundan mustasno. Har qanday aralashuv qonuniy va mutanosib bo‘lishi kerak.
Soliq imtiyozlari 2076-yilgacha amal qiladi. Malakali ishtirokchilar foyda solig‘i va ijtimoiy soliqdan ozod etiladi. Investitsiyaviy soliq rezidentligi mezonlari yumshatilgan.
Markazda valyuta operatsiyalariga nisbatan milliy qonunchilikning umumiy talablari qo‘llanmaydi. Kapitalni erkin repatriatsiya qilish va valyutani konvertatsiya qilish imkoniyati mavjud.
Chet el fuqarolariga vizalar elektron tizim orqali yoki markaz hududidagi aeroportda berilishi mumkin. Markaz organlari va ishtirokchilari xorijiy ishchi kuchini milliy ruxsatnomasiz jalb etishi mumkin.
Markaz organlari kengash, ma’muriyat, Moliyaviy xizmatlar boshqarmasi va Toshkent xalqaro tijorat sudidan iborat. Ular o‘z vakolatlari doirasida mustaqil faoliyat yuritadi.
Source: www.gazeta.uz