2026-yilning yanvar-iyul oylarida O‘zbekiston tashqi savdo aylanmasi 49,5 mlrd dollarni tashkil etib, o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 8,1 foizga oshdi. Bu Milliy statistika qo‘mitasining dastlabki ma’lumotlarida qayd etilgan.
Eksport hajmi 3,6 foizga qisqarib, 19,93 mlrd dollarni tashkil etdi. Import esa 17,8 foizga o‘sib, 29,6 mlrd dollarga yetdi. Natijada tashqi savdo saldosi manfiy bo‘lib, o‘tgan yilgi 4,44 mlrd dollardan 9,67 mlrd dollarga ko‘paydi, ya’ni qariyb 2,2 baravar oshdi.
Eksportning qisqarishiga asosiy sabab — nomonetar oltin yetkazib berishning keskin kamayishi. Yanvar-iyulda oltin eksporti 2,8 mlrd dollarni tashkil etib, o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 63,1 foizga (7,59 mlrd dollardan) qisqardi. Oltinning umumiy eksportdagi ulushi 36,7 foizdan 14,1 foizga tushdi.
Oltin eksporti kamayganiga qaramay, boshqa tovarlar eksporti o‘sdi. Oltinni hisobga olmaganda, tovarlar eksporti 9,8 mlrd dollarni tashkil etib, yillik hisobda 27,7 foizga oshdi. Xizmatlar eksporti 35,3 foizga o‘sib, 7,33 mlrd dollarga yetdi. Xizmatlar eksportining yarmidan ko‘pi (53,8 foiz) sayohatlar, ya’ni turizm hissasiga to‘g‘ri keldi.
Sanoat mahsulotlari eksporti 22,4 foizga o‘sib, 2,87 mlrd dollarni, kimyo mahsulotlari eksporti 35 foizga o‘sib, 1,56 mlrd dollarni tashkil etdi. Turli tayyor buyumlar eksporti esa 89,1 foizga o‘sib, 1,68 mlrd dollarga yetdi. Oziq-ovqat mahsulotlari eksporti 2,3 foizga o‘sib, 1,54 mlrd dollarni tashkil etdi.
Import tarkibida mashina va transport uskunalari yetakchilik qilmoqda. Ularning importi 20 foizga o‘sib, 9,7 mlrd dollarga yetdi. Oziq-ovqat mahsulotlari importi 41,9 foizga o‘sib, 3,29 mlrd dollarni tashkil etdi. Kimyoviy mahsulotlar importi 15,6 foizga o‘sib, 3,59 mlrd dollarga yetdi.
O‘zbekistonning eng yirik savdo hamkori Xitoy bo‘lib qolmoqda. U bilan tovar ayirboshlash hajmi 33,6 foizga o‘sib, 11,26 mlrd dollarga yetdi. Rossiya bilan savdo hajmi 8,13 mlrd dollarni (+11,8 foiz), Qozog‘iston bilan esa 3,27 mlrd dollarni (+24 foiz) tashkil etdi. Xitoyning umumiy tashqi savdodagi ulushi 22,7 foizni, Rossiyaniki 16,4 foizni, Qozog‘istonniki 6,6 foizni tashkil qilmoqda.
Eksportda meva-sabzavot mahsulotlari hajmi o‘tgan yilga nisbatan deyarli o‘zgarmadi (1,284 mln tonna), lekin pul ko‘rinishida 3,9 foizga qisqardi. Ayrim mevalar (olcha, o‘rik, quritilgan uzum) eksporti kamaygan bo‘lsa, shaftoli va uzum eksporti o‘sdi. Sabzavotlar eksporti esa 20,9 foizga o‘sib, 200,5 mln dollarni tashkil etdi.
To‘qimachilik mahsulotlari eksporti 26,6 foizga o‘sib, 1,9 mlrd dollarga yetdi. Bu umumiy eksportning 9,5 foizini tashkil etadi. Importda esa Xitoy yetakchi bo‘lib, undan 9,56 mlrd dollarlik tovar va xizmatlar keltirildi. Umuman, O‘zbekiston 160 dan ortiq davlatdan import qilmoqda.
Source: www.gazeta.uz