O‘zbekistonda voyaga yetmaganlarga qarshi sodir etiladigan jinoyatlar uchun javobgarlik sezilarli darajada og‘irlashtirildi. Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan imzolangan yangi qonunga muvofiq, 14 yoshga to‘lmagan bolalarga nisbatan jinsiy zo‘ravonlik sodir etgan shaxslarni 25 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish yoki umrbod qamoq jazosi bilan jazolash belgili qoldi. Bu haqda Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva ma'lum qildi, deb xabar bermoqda Podrobno.uz nashri.
Qabul qilingan huquqiy hujjat beshta kodeks hamda oltita qonunga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritishni nazarda tutadi. Yangi qoidalarga ko‘ra, bunday og‘ir turdagi jinoyatlar uchun javobgarlikka tortish muddati umuman qo‘llanilmaydi. Shuningdek, bolaning o‘limiga sabab bo‘lgan qasddan sodir etilgan jinoyatlar uchun sudlangan shaxslarga nisbatan shartli hukm qilish hamda jazoni o‘tashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilish imkoniyati qat'iy ravishda istisno etildi.
Qonun, shuningdek, zo‘ravonlikdan jabr ko‘rgan bolalarni himoya qilishning qo‘shimcha kafolatlarini ham o‘z ichiga oladi. Jumladan, ularni so‘roq qilish jarayonlari endilikda takroriy psixologik jarohatlanish xavfini kamaytirish maqsadida majburiy ravishda videotasvirga yozib olinadi. Jabrlangan bola va gumon qilinuvchi o‘rtasidagi yuzlashtirish harakatlari faqatgina vakolatli mansabdor shaxslar yoki sudning maxsus qarori bilangina amalga oshirilishi mumkin bo‘ladi.
Jinoyat jarayonining ilk bosqichlaridan boshlaboq jabrlanuvchi bolaga davlat hisobidan bepul advokat ajratilishi ta'minlanadi. Ta'lim va tarbiya muassasalari xodimlariga nisbatan ham alohida qat'iy talablar joriy etilib, agar ular bolaga nisbatan zo‘ravonlik sodir etsa, ular bilan tuzilgan mehnat shartnomasini darhol bekor qilish uchun yetarli huquqiy asoslar yaratildi.
Shu bilan birga, bolalarga yetarli darajada qaramaslik, jinsiy shilqimlik qilish, nikoh yoshini buzish hamda bolalarni sog‘ligiga zarar yetkazuvchi axborotlardan himoya qilish majburiyatlarini bajarmaganlik uchun ma'muriy javobgarlik choralari ham kuchaytirildi. Mazkur qonunchilik tashabbusi jamiyatda bolalar xavfsizligini ta'minlash yo‘lidagi muhim qadam sifatida baholanmoqda.
Source: podrobno.uz