O‘zbekistonda yaylov yerlaridan foydalanish tartibini o‘zgartirishga qaratilgan “Yaylov to‘g‘risida”gi qonun loyihasi atrofida jamoatchilikda savollar ko‘paydi. 10-noyabr kuni Qonunchilik palatasi majlisida birinchi o‘qishda qabul qilingan hujjat yaylov chiptasi mexanizmini nazarda tutadi. Biroq hujjatni tayyorlash va muhokama qilish bosqichida chipta to‘lovmi yoki bepulmi, degan masala bo‘yicha turli rasmiy va norasmiy axborotlar tarqaldi. Kun.uz holatni o‘rganib, hujjatlar, palata xabarlari va fraksiya uchrashuvi materiallarini solishtirdi.
Asosiy faktlar: Iyul oyida muhokamaga qo‘yilgan Qishloq xo‘jaligi vazirligi loyihasida jamoat yaylovlari aholi uchun pulli, faqat kambag‘allik reyestridagi fuqarolar uchun bepul bo‘lishi nazarda tutilgandi. Prezident imzolagan qarorga esa yaylov chiptasi bandi kiritilmagan. 10-noyabrda Qonunchilik palatasi birinchi o‘qishda qabul qilgan qonun loyihasida chipta mexanizmi bor, ammo palata xabarida uning pulli yoki bepul ekani aniq ko‘rsatilmagan.
Qishloq xo‘jaligi vazirligi tomonidan iyul oyida muhokamaga qo‘yilgan qaror loyihasida yaylov yerlaridan samarali foydalanishni nazarda tutuvchi takliflar berilgan, muhokama 29-iyulda yakunlangan. Hujjatda mahalliy aholining uy sharoitida boqiladigan chorva mollarini o‘tlatish uchun bo‘sh yer maydonlarida jamoat yaylovlarini tashkil etish taklif qilingan. Jamoat yaylovlari xalq deputatlari tuman va shahar kengashlari qaroriga asosan hududiy yaylov xo‘jaliklari tomonidan 49 yil muddatga mahalla fuqarolar yig‘inlariga bepul ijaraga berilishi ko‘zda tutilgan. Loyihada har oylik yaylov chiptasi joriy etilishi, chipta mahalliy aholiga pulli, kambag‘allik reyestridagi aholiga bepul taqdim etilishi, oylik to‘lov miqdori mahalla fuqarolar yig‘ini kengashi qarori bilan belgilanishi qayd etilgan.
Keyinroq prezident imzolagan qarorda yaylov chiptasi bandi o‘z aksini topmagan. Shu sababli jamoatchilikda “endi dalada mol boqish pulli bo‘ladimi?” degan savol tug‘ilgan. Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan xabarlar ham aynan shu mavzuni kuchaytirgan. Qonunchilik palatasi 10-noyabrdagi majlisida “Yaylov to‘g‘risida”gi qonun loyihasini birinchi o‘qishda qabul qilgani ma’lum qilindi. Palata xabarida chipta mexanizmi tilga olingani bilan uning to‘lov asosida yoki bepul bo‘lishi haqida aniq ma’lumot berilmagan.
Xalq demokratik partiyasi fraksiyasining yig‘ilishidan tarqatilgan videolavhada yaylov chiptasi pulli bo‘lishi aytilgan. Biroq partiyaning o‘sha yig‘ilish haqidagi matnli axborotida fuqarolar yaylov chiptasi asosida yer maydonlaridan bepul foydalanishi qayd etilgan. Bu holat rasmiy va norasmiy manbalar o‘rtasidagi nomuvofiqlikni yaqqol ko‘rsatadi. Hujjatda jamoat yaylovlaridan faqat o‘sha hududda doimiy yashovchi mahalliy aholi ehtiyojlari uchun foydalanish, ularni ikkilamchi ijaraga berish, foydalanuvchilar o‘rtasida yer uchastkalarini chegaralash va bo‘lib olish taqiqlanishi ko‘zda tutilgan.
Hozircha yaylov chiptasining yakuniy maqomi bo‘yicha yagona rasmiy tushuntirish yo‘q. Qonun loyihasi keyingi o‘qishlarda ko‘rib chiqilishi, norma va tushuntirishlarning aniqlashtirilishi kutilmoqda. Mutasaddi idoralar, jumladan Qishloq xo‘jaligi vazirligi, Qonunchilik palatasi va mahalliy kengashlar tomonidan beriladigan qo‘shimcha ma’lumotlar jamoatchilikdagi chalkashlikni bartaraf etishi mumkin. Kun.uz tomonidan e’lon qilingan tahlil fuqarolarga qonun talablarini to‘g‘ri tushunish va yaylov yerlaridan foydalanish tartibiga oydinlik kiritish uchun muhim ahamiyatga ega.
Source: kun.uz