1996-yilda Amir Temurning 660 yillik tavallud yubileyi munosabati bilan suratga olingan “Amir Temur” filmi o‘zbek kinosida sohibqiron haqidagi yagona kartina sifatida tarixga kirdi. Filmda Amir Temurning 34 yoshgacha bo‘lgan davri tasvirlangan bo‘lsa-da, o‘z paytida turli tanqidlarga uchradi. Rejissyor Sarvar Karimovning ta’kidlashicha, ushbu loyiha o‘sha davrda hatto davlat buyurtmasi asosida kinolar suratga olish qarorlariga ta’sir ko‘rsatgan.
Gazeta muxbiri Mirolim Isajonov filmning bosh rol ijrochisi, O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan artist Bekzod Muhammadkarimov bilan suhbatlashdi. Muhammadkarimovning aytishicha, 1989-yilda Italiya kinoijodkorlari bilan hamkorlikda Amir Temur haqida film olish harakati boshlandi, biroq italyanlar yozgan ssenariyda Temur shaxsiyatiga to‘g‘ri kelmaydigan salbiy joylar ko‘p bo‘lgani va ikki tomon kelisha olmagani uchun loyiha bekor qilingan.
1996-yilda Amir Temur yili e’lon qilinishi bilan shoshilinch tarzda ikki qismli film suratga olishga qaror qilindi. Muhammadkarimov kastingda qatnashib, ssenariy bo‘yicha bir qancha e’tirozlar bildirdi, ammo rejissyor Baqo Sodiqov bilan kelisha olmadi va dastlab bosh rolga boshqa aktyor tasdiqlandi. Biroq, suratga olish boshlanganiga o‘n kun bo‘lmadan, birinchi aktyor rolni o‘ynamadi, keyin esa taniqli sportchi ham loyihadan ketdi.
Nihoyat, rejissyor yordamchisi qo‘ng‘iroq qilib, Muhammadkarimovni s’yomka maydonchasiga chaqirdi va u Amir Temur rolini ijro etishga rozi bo‘ldi. Film Xorazm viloyatida, Issiqko‘lning bir qancha hududlari va Nepalda suratga olindi. Muhammadkarimovning aytishicha, kartina 4-5 oyda tayyor bo‘ldi, bu esa zamonaviy film uchun juda qisqa muddat edi. Kiyimlarni tayyorlashdan tortib dekoratsiyalar qurishgacha hammasi shoshilinch tarzda amalga oshirildi.
Filmga 3500-4000 dollar atrofida gonorar berilgan, Muhammadkarimov esa birinchi mashinasini o‘sha pulning 3000 dollariga sotib olgan. Kartina namoyish etilganda tanqidlarga uchradi: ba’zi mutaxassislar ssenariyga e’tiroz bildirsa, boshqalari texnik kamchiliklarni muhokama qildi. Muhammadkarimovning ta’kidlashicha, filmdagi ayrim kamchiliklar montaj jarayonida olib tashlanishi mumkin edi, ammo bu amalga oshmadi.
Muhammadkarimov shuni ta’kidladi: “Bu kartina tarixiy faktlarga asoslanib suratga olingan, unda tarix buzilgan joylar yo‘q. O‘zbek kinosanoatida tarixiy filmlar olishda judayam katta tajriba bo‘ldi.” U, shuningdek, Amir Temurning umrining oxirigacha bo‘lgan davri ham suratga olinishi va unda bosh rolni o‘ynashni orzu qilayotganini aytdi, lekin bu katta mablag‘ va jiddiy yondashuvni talab qilishini ta’kidladi.
Source: www.gazeta.uz