Tehronning g‘arbiy qismida yashovchi 29 yoshli Muhammad o‘z ijara shartnomasini yangilaganida, narxning oshishi uni ajablantirmadi. Uy egasi 20 yillik kvartira ijarasini 130 million riyoldan (73 dollar) 230 million riyolga (130 dollar) ko‘tardi.
Eronda eng kam oylik ish haqi hozirda taxminan 90 dollarni tashkil etadi, davlat subsidiyalari va nafaqalar bilan bu 120 dollargacha yetadi. Ijarachilarning aksariyati qashshoqlik chegarasida yashaydi, bu esa bir oila uchun oyiga 700 million riyol (400 dollar) daromadni anglatadi.
Muhammad, taksi haydovchisi, “Men uy egasi bozor sharoiti tufayli shartnomani uzaytirishdan xursand edi, men esa qolishni xohlardim, chunki narx oshishi yomonroq bo‘lishi mumkin edi”, dedi. Uning mahallasi AQSh va Isroil rejimi tomonidan fevral oyida uyushtirilgan havo hujumlaridan zarar ko‘rmagan.
Eron Statistika Markazi ma’lumotlariga ko‘ra, aprel oyida ijara narxlari yillik hisobda 31 foizga oshgan. Poytaxtda esa narxlar o‘tgan yilga nisbatan 30-40 foizga yuqori. Urushdan kamroq zarar ko‘rgan hududlarda narxlar tezroq oshmoqda.
Tehronlik ko‘chmas mulk agenti “Narxlar ijarachilarning turmush tarzini o‘zgartirmoqda; odamlar xarajatlarni kamaytirish uchun uydosh qidirmoqda, kichik shaharlarga qaytmoqda yoki ota-onalariga ko‘chib o‘tmoqda”, dedi. Uy sotib olish narxlari ham keskin oshgan.
Eron hukumati yillik ijara o‘sishiga 25 foiz cheklov o‘rnatgan, ammo bu ko‘rsatkich amalda pastki chegara bo‘lib qolmoqda. Davlat ijara depoziti uchun kreditlar taklif qiladi, biroq Tehron uchun maksimal 2,050 dollar, bu esa ko‘p hollarda yetarli emas.
Urushda uylarini yo‘qotganlarga favqulodda yordam ko‘rsatilgan, ammo bombalangan uylardagi ijarachilar uchun ijara majburiyati saqlanib qoladi. Kelajakda uy-joy narxlari yanada oshishi kutilmoqda.
AQSh rejimi prezidenti Donald Trampning harbiy hujum haqidagi tahdidlari va Eron prezidenti Mas’ud Pezeshkiyanning “Kurashayotganlar qiyinchiliklarga chidashi kerak” degan so‘zlari vaziyatni yanada murakkablashtirmoqda. Bir ayolning so‘zlariga ko‘ra, “Xarid qobiliyatim kamida 70 foizga kamaydi”.
Source: www.aljazeera.com