Kelasi oy bo‘lib o‘tadigan Jahon chempionati oldidan muxlislar sun'iy intellekt (AI) yordamida o‘z jamoalarini qo‘llab-quvvatlovchi virusli qo‘shiqlar yaratmoqda. Ushbu qo‘shiqlar YouTube, TikTok va Instagram’da millionlab tinglovchilarni jalb qilgan bo‘lsa-da, mutaxassislar ular mualliflik huquqi, ijrochilarning kompensatsiyasi va inson ijodkorligining qadri haqida yangi savollar tug‘dirayotganini ta'kidlamoqda.
Ko‘plab foydalanuvchilar AI yordamida yaratilgan qo‘shiqlarni FIFA tomonidan Jelly Roll va Carin Leon kabi musiqachilarga buyurtma qilingan rasmiy madhiyadan afzal ko‘rmoqda. Shakiraning chempionatga bag‘ishlangan kutilgan treki ham o‘tgan hafta chiqarilgan bo‘lsa-da, AI qo‘shiqlari ijtimoiy tarmoqlarda katta hayajon uyg‘otmoqda.
Trend fevral oyida fransuz jamoasiga bag‘ishlangan “Imbattables” qo‘shig‘i bilan boshlangan. Uni Crystalo nomli san'atkor yaratgan bo‘lib, Spotify’da Fransiyaning “birinchi AI musiqiy yaratuvchisi” sifatida ro‘yxatga olingan. Qo‘shiq Kylian Mbappe va boshqa fransuz yulduzlarining ismlarini sanab o‘tish bilan boshlanadi.
Keyinroq braziliyalik prodyuser Guilherme Maia (M4IA) tomonidan yaratilgan braziliyalik madhiya paydo bo‘ldi. U AI yordamida turli elementlarni birlashtirib, trenddagi fonk melodiyasini yaratgan. Portugaliya, Argentina va Germaniya kabi jamoalar uchun qo‘shiqlar tezda tarqaldi va muxlislar tomonidan olqishlandi.
Maia, keyingi qo‘shiqlar uning formatini aynan takrorlaganini tan oldi: fonk beat, o‘yinchilar ismlari va “qirol”ga hurmat. U AI ishlab chiqarish imkoniyatlaridan hayajonlangan bo‘lsa-da, texnologiya mualliflik va mualliflik huquqi bo‘yicha yangi savollar tug‘dirayotganini ta'kidladi. “Musiqada aniq qoidalar bor. Boshqalarning ishini nusxalash yoki ruxsatsiz namunalardan foydalanish mumkin emas, hatto AI ishtirok etsa ham,” dedi u.
Indiana universitetining musiqa texnologiyasi professori Jason Palamara, AI modellari o‘qitilgan mualliflik huquqi bilan himoyalangan asarlardan foydalanishda kredit berishning noaniqligini ta'kidladi. U AI yaratgan musiqada murakkablik yetishmasligini va ba'zi qo‘shiqlarda talaffuz xatolari (masalan, portugaliyalik qo‘shiq braziliya aksenti bilan kuylangan) borligini qayd etdi.
Beatdapp musiqa huquqi dasturiy ta'minot kompaniyasi hamraisi Morgan Hayduk, tinglovchilar murakkablikni qidirmasligi mumkinligini aytdi. “Bir guruh odamlar aslida bunga parvo qilmaydi. Ular musiqani va uning katta til modelidan kelib chiqqan hikoyasini yoqtirishadi,” dedi u. Uning so‘zlariga ko‘ra, tez tayyorlanadigan qo‘shiqlar AI musiqasining hozirgi bosqichida aniq qo‘llanish sohasi hisoblanadi.
Hayduk, “Generativ chiqishga, masalan, Jahon chempionati muxlislar qo‘shig‘iga nima kirishini bilish musiqa industriyasi hozir kesib o‘tishi kerak bo‘lgan tikanli Rubikondir,” deb qo‘shimcha qildi.
Source: www.aljazeera.com