Kiprda 24-may kuni bo‘lib o‘tadigan parlament saylovlari mamlakat siyosiy manzarasini tubdan o‘zgartirishi kutilmoqda. So‘rovnomalar an'anaviy ikki yirik partiya – konservativ Demokratik Rally (DISY) va so‘l AKELning ovoz ulushi kamayib, yangi antitisim tuzilmalarning kuchayishini ko‘rsatmoqda.
Jurnalist va siyosiy tahlilchi Sotiris Paroutisning so‘zlariga ko‘ra, Kipr “siyosiy sahnaning chuqur o‘zgarishi” sari ketmoqda. Bu jarayon nafaqat ikki dominant partiyaning zaiflashuvi, balki an'anaviy markazchi kuchlarning qulashi va ularning o‘rnini yangi siyosiy harakatlar egallashi bilan tavsiflanadi.
So‘rovnomalarga ko‘ra, DISY va AKEL har biri taxminan 20% ovoz olishi kutilmoqda. Korrupsiya mojarolari, fuqarolarning noroziligi va siyosiy tuzumga ishonchning pasayishi Kiprning uzoq yillik ikki partiyali modelini yemirmoqda.
O‘ta o‘ngchi Milliy Xalq Fronti (ELAM) taxminan 10% ovoz bilan uchinchi yirik siyosiy kuchga aylanishi mumkin. Partiya bir vaqtlar Gretsiyaning neonatsist Oltin Tong partiyasi bilan bog‘langan bo‘lsa, endi o‘zini normal siyosiy o‘yinchi sifatida ko‘rsatmoqda. “Kipr birinchi” shiori ostida immigratsiyaga qarshi qattiq retorika va LGBTQ+ huquqlariga konservativ pozitsiyani ilgari surmoqda.
An'anaviy markazchi partiyalar – Yashillar, EDEK sotsialistlari va Demokratik Ittifoq – so‘rovnomalarga ko‘ra, parlamentga kira olmasligi mumkin. Ularning o‘rnini yangi siyosiy tuzilmalar, jumladan, Fidias Panayiotu boshchiligidagi To‘g‘ridan-to‘g‘ri Demokratiya harakati egallamoqda. Bu harakat texnologiya va fuqarolarning bevosita ishtirokiga asoslangan ishtirokchi siyosat modelini targ‘ib qiladi.
Yana bir yangi ishtirokchi – sobiq Bosh Auditor Odiseas Mixaelidis asos solgan markazchi ALMA partiyasi. U korrupsiyaga qarshi murosasiz kurashchi sifatida tanilgan va so‘rovnomalar unga 8% atrofida ovoz berishni bashorat qilmoqda.
Kipr universiteti professori Nayia Kamenouning ta’kidlashicha, “siyosiy partiyalar ishonchini yo‘qotgan, shuning uchun yangi harakatlar paydo bo‘lib, parlamentda o‘rin talab qilmoqda”. Uning so‘zlariga ko‘ra, mafkuraviy poklik asta-sekin o‘z ahamiyatini yo‘qotmoqda.
Source: www.dw.com